ونوفر یک فرآورده تزریقی آهن سوکروز است که برای جبران کمبود آهن و درمان کمخونی فقر آهن تجویز میشود. تزریق ونوفر در خانه باید حتما با رعایت شرایط ایمنی و توسط پرستار یا کادر درمان واجد صلاحیت انجام شود. تیم یارا درمان تزریق این دارو را با مانیتورینگ ضربان و اکسیژن خون در طول تزریق و بررسی فشار خون قبل و بعد از تزریق انجام می‌دهد.
هزینه تزریق ونوفر در منزل 1405
قیمت تزریق در منزل برای داروهای خاص که نیاز به مانیتورینگ و چک علائم با پالس اکسی‌متر دارند، نسبت به آمپول‌های معمولی یا حتی پودری فرق می‌کند.
جدول زیر قیمت تزریق ونوفر در منزل را همراه با بررسی پیوسته ضربان و اکسیژن خون نشان می‌دهد.
| نوع خدمات | تعرفه 1405 |
| وصل کردن سرم | 900 هزار تومان |
| تزریق داروی خاص و ویال (داروی پودری) | 200 هزار تومان |
| 30 دقیقه توقف با مانیتورینگ لحظه‌ای | 300 هزار تومان |
| پکیج کامل تزریق و مانیتورینگ | 1 میلیون و 400 هزار تومان |
| تزریق توسط پزشک (ویزیت) | 2 میلیون تومان |
پول وسایل مصرفی برای تزریق هم جدا از هزینه خود تزریق و مراقبت است. هزینه ایاب و ذهاب برای اعزام پزشک یا پرستار به مناطق خارج از شهر مثل لواسان و رودهن هم به مبلغ نهایی اضافه میشود.
آمپول ونوفر چیست؟
ونوفر (Venofer) یک کمپلکس کلوئیدی آهن-کربوهیدرات است است. ترکیبات اصلی و فعال ونوفر هم سوکروز یا کمپلکس آهن سه‌ظرفیتی (هیدروکسید ساکاروز) است. فرمول مولکولی کمپلکس دارو هم شکل ساده و واحدی ندارد و معمولا کمپلکس چندجزئی است.
شکل دارویی آمپول هم محلول تزریقی است که در ویال‌های حاوی ۲۰ میلی‌گرم آهن در هر میلی‌لیتر عرضه میشود.
کاربرد و خواص تزریق ونوفر
آمپول ونوفر بیشتر در موارد کم‌خوبی و فقر آهن شدید تجویز میشود و آنطور که وب‌سایت webmd می‌گوید با افزودن آهن بیشتر به بدن، به درمان کمخونی ناشی از فقر آهن کمک می‌کند.
Venofer helps with iron deficiency anemia by adding more iron to your body.
معمولا هم برای موقعی مناسب است که آهن خوراکی مؤثر و کافی نباشد یا بیمار نتواند آن را تحمل کند.
موارد اصلی استفاده از ونوفر عبارتند از:
- درمان کمخونی فقر آهن و کمک به افزایش تولید هموگلوبین برای بالا بردن ذخایر آهن.
- کمبود آهن در برخی بیماری‌های مزمن.
- در صورت عدم تحمل، جذب ناکافی یا پاسخ ناکافی به مکمل‌های خوراکی آهن.
- برخی بیماران کلیوی مخصوصا در بیماری مزمن کلیه.
البته تجویز دارو و تعیین دقیق دوز و فاصله تزریق‌ها در این موارد هم باید با نظر پزشک باشد تا خطر دریافت بیش‌ازحد آهن به‌وجود نیاید.
آمپول ونوفر چگونه تزریق می شود؟
آمپول ونوفر بسته به دوز و شرایط بیمار، پزشک می‌تواند بهصورت تزریق آهسته وریدی یا انفوزیون (داخل سرم) تزریق شود. نوع و سرعت تجویز باید مطابق دستور پزشک و بروشور فرآورده باشد.
- تزریق وریدی آهسته (IV Push): دارو بهصورت رقیق‌نشده و با سرعت کنترل‌شده (طی ۲ تا ۵ دقیقه) مستقیما داخل رگ تزریق میشود.
- تزریق وریدی در سرم (IV Infusion): ونوفر داخل صد سی سی سرم نرمال سالین رقیق شده و طی مدت مشخص از داخل سرم وارد رگ و گردش خون میشود.
نکته مهم: ونوفر نباید بهصورت عضلانی تزریق شود.
آمپول ونوفر می‌تواند در موارد نادر باعث واکنش حساسیتی شدید یا افت فشار شوند. برای همین تزریق سرم در منزل برای این دارو، همراه پایش بیمار حین تزریق و حداقل ۳۰ دقیقه پس از آن انجام میشود.
مدت زمان اثر امپول ونوفر
معمولا آهن وریدی پس از ورود به جریان خون در اختیار سیستم تولید گلبول قرمز قرار می‌گیرد. اما افزایش هموگلوبین بلافاصله اتفاق نمی‌افتد و ممکن است چند هفته زمان ببرد.
- شروع پاسخ خونی: بعد از تزریق، آهن به‌سرعت در اختیار بدن قرار می‌گیرد، اما افزایش هموگلوبین بسته به شدت کمبود آهن و مقدار آهن دریافتی، به چند روز تا چند هفته زمان نیاز دارد.
- احساس بهبود علائم: اثر ونوفر مثل مسکن نیست که بعد از چند ساعت احساس شود. خستگی، ضعف یا تنگی نفس ناشی از کمبود آهن معمولا به‌تدریج و در چند هفته بهتر میشود.
- ماندگاری اثر: اثر درمان می‌تواند هفته‌ها تا ماه‌ها باقی بماند. اما اگر علت کمبود آهن برطرف نشده باشد، ممکن است کمبود دوباره به‌وجود بیاید و نیاز به دوره درمان جدید باشد.
نکته: پاسخ درمانی به این دارو باید حتما بعد از چند هفته و ب اساس آزمایش‌های خون ارزیابی شود.
دوز مصرف امپول ونوفر
دوز ونوفر براساس میزان کمبود آهن، سطح هموگلوبین، وزن بیمار، علت کمخونی و وضعیت عملکرد کلیه فرد تعیین میشود. معمولا هم در چند نوبت تزریق میشود تا مجموع آهن موردنیاز بدن تامین شود.
دوز و تعداد تزریق تجویزی برای گروه‌های مختلف عبارتند از:
- بزرگسالان: بسته به میزان کمبود آهن، معمولاً دوزهای ۱۰۰ یا ۲۰۰ میلی‌گرم در هر جلسه تجویز. تعداد تزریق‌ها باتوجه به نیاز بیمار فرق می‌کند.
- بیماران کلیوی و مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه: دوزهای معمول شامل ۱۰۰ میلی‌گرم در هر نوبت یا ۲۰۰ میلی‌گرم در ۵ نوبت.
- بزرگسالان تحت دیالیز صفاقی: ۳ نوبت با دوزهای ۳۰۰ + ۳۰۰ + ۴۰۰ میلی‌گرم در ۲۸ روز.
- کودکان بالای ۲ سال: دوز بر اساس وزن محاسبه میشود. معمولا ۰٫۵ میلی‌گرم به‌ازای هر کیلوگرم وزن بدن و حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم در هر نوبت.
- سالمندان: معمولاً دوز جداگانه‌ای فقط بر اساس سن تعیین نمی‌شود. مقدار دارو باتوجه به آزمایش‌های آهن، هموگلوبین، وزن و عملکرد کلیه تعیین میشود.
نکته: مقدار کل آهن موردنیاز ممکن است بسیار بیشتر از یک آمپول باشد و پزشک ممکن است تزریق ونوفر را در چند جلسه تجویز کند.
آمپول ونوفر برای چه کسانی مناسب است؟
ونوفر بیشتر برای درمان کمخونی فقر آهن مخصوصا در بیماری مزمن کلیه استفاده میشود. همچنین اگر مصرف آهن خوراکی کافی و مؤثر نباشد یا بیمار قادر به تحمل آهن نباشد این امپول تجویز میشود.
به‌طور کلی آمپول ونوفر برای گروه‌های زیر مناسب است:
- افراد مبتلا به کمخونی فقر آهن با تایید فقط آهن توسط آزمایش.
- افرادی حساس به مصرف آهن خوراکی یا بدون جذب کامل از مکمل خوراکی.
- بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه مخصوصا بیماران تحت دیالیز.
- افراد با کمبود آهن قابل‌توجه و نیازمند به جبران آهن بیشتر.
- کودکان در شرایط خاص مثلا کمبود آهن مرتبط با بیماری مزمن کلیه.
در این موارد هم دوز و تعداد دفعات تزریق نباید خودسرانه تعیین یا تکرار شود. پیش از تزریق هم بررسی آزمایش‌هایی مانند هموگلوبین، فریتین و اشباع ترانسفرین برای تعیین دوز لازم است.
آمپول ونوفر برای چه کسانی ضرر دارد؟
ونوفر یک داروی مؤثری برای جبران کمبود آهن محسوب میشود. با این‌حال برای بعضی افراد ممنوع است یا باید با احتیاط و تحت نظر پزشک تزریق شود.
گروه‌های زیر نباید ونوفر دریافت کنند یا باید بااحتیاط برایشان تزریق شود:
- افراد با سابقه حساسیت به آهن سوکروز مخصوصا واکنش حساسیتی شدید.
- افراد مبتلا به اضافه‌بار آهن یا بیماران هموکروماتوز.
- مبتلایان به کمخونی ناشی از کمبود سایر مواد مغذی مثل کمبود ویتامین B12 و B9.
- مبتلایات به کمخونی ناشی از بیماری‌هایی مختلف مثل اختلالات مغز استخوان.
- افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن کبدی.
- کودکان زیر ۲ سال.
- بیماران با سابقه واکنش شدید به آهن وریدی غیر ار ونوفر.
- افراد مبتلا به عفونت فعال.
عوارض تزریق آمپول ونوفر
تزریق ونوفر باید حتما توسط کادر درمان و با امکان پایش و درمان واکنش حساسیتی انجام شود. حتی با مراقبت کامل هم این دارو می‌تواند یک‌سری عوارض جانبی داشته باشد.
شایع‌ترین عوارض ونوفر:
- تهوع، سردرد یا سرگیجه.
- افت فشارخون.
- درد، سوزش یا تحریک محل تزریق.
- گرفتگی عضلات یا احساس خستگی.
- تغییر موقت فشارخون یا ضربان قلب.
- واکنش حساسیتی شدید.
البته بیشتر این عوارض مخصوصا واکنش حساسیتی واقعا نادر هستند. اما بهتر است تزریق همراه با ویزیت پزشک عمومی در منزل و تحت نظر بودن علائم حیاتی تا نیم ساعت پس از تزریق باشد.
تداخلات دارویی آمپول ونوفر
ونوفر نسبت به بسیاری از داروها تداخلات دارویی زیادی ندارد. مهمترین نکته عدم تزریق همزمان ونوفر با سایر فرآورده‌های حاوی آهن برای جلوگیری از خطر دریافت بیش‌ازحد آهن است.
اصلی‌ترین تداخلات دارویی ونوفر:
- مکمل‌های آهن خوراکی (قرص، کپسول یا شربت آهن).
- داروهای محرک تولید گلبول قرمز مثل اپوئتین آلفا و دربپوئتین آلفا.
- سایر فرآورده‌های آهن وریدی ازجمله فریک کربوکسی‌مالتوز یا فریک دریزومالتوز.
توجه: داروهای کاهنده اسید معده (امپرازول، پنتوپرازول و فاموتیدین)، تداخل مستقیم مهمی با ونوفر وریدی ندارند. چون ونوفر تزریقی مستقیما وارد جریان خون میشود و وابسته به جذب گوارشی نیست.
مراقبت های لازم قبل و بعد از تزریق امپول ونوفر در منزل
آمپول ونوفر باید حتما با تجویز پزشک و براساس دوز و مقدار دقیق با فاصله زمانی مشخص تزریق شود. همچنین مصرف همزمان این دارو با فرآورده‌های آهن خوراکی یا سایر آهن‌های وریدی ممنوع است.
مراقب‌های لازم برای قبل و بعد از تزریق ونوفر در منزل را در جدول زیر می‌بینید.
| قبل از تزریق | بعد از تزریق |
| بررسی دقیق دوز و تعداد نوبت‌های تزریق از روی نسخه پزشک | تحت نظر بودن بیمار در طول تزریق و پس از آن/ بررسی علائم حساسیت یا افت فشارخون |
| بررسی سابقه حساسیت به آهن تزریقی یا واکنش شدید به داروهای مشابه | توجه به علائم حساسیت مخصوصا تنگی نفس، تورم صورت یا گلو، کهیر شدید و سرگیجه |
| بررسی فشارخون و وضعیت عمومی بیمار مخصوصا در بیماران زمینه‌ای | بررسی محل ورود سرم یا آنژیوکت از نظر درد، تورم، قرمزی یا سوزش غیرطبیعی |
| بررسی آزمایش‌های مربوط به آهن مصل هموگلوبین و فریتین | مصرف مایعات کافی و نداشتن فعالیت سنگین |
| اطلاعرسانی درباره تمام داروها و مکمل‌های مصرفی مخصوصا آهن | پیگیری علائم غیرعادی (سردرد، تهوع، سرگیجه یا افت فشارخون شدید) |
| مخلوط نکردن وفر با داروهای دیگر در یک محلول تزریقی | آزمایش خون و بررسی پاسخ به درمان برای بررسی نیاز به تزریق مجدد |
تزریق ونوفر باید بهصورت وریدی و توسط پرستار یا کادر درمان آموزش‌دیده انجام شود. تزریق خودسرانه و بدون نسخه پزشک هم می‌تواند خطرناک باشد.
سوالات متداول
آمپول ونوفر برای چه مواردی استفاده میشود؟
ونوفر (آهن سوکروز) برای جبران کمبود آهن و درمان کمخونی فقر آهن تجویز میشود، بهویژه در برخی بیماران مبتلا به بیماری مزمن کلیه یا زمانی که آهن خوراکی کافی یا قابلتحمل نباشد.
آمپول ونوفر با چه سرمی تزریق میشود؟
در صورت تجویز بهصورت انفوزیون، ونوفر با سرم نرمال سالین ۰٫۹ درصد (سدیم کلراید) رقیق میشود. میزان رقیقسازی و حجم سرم باید مطابق دستور پزشک و بروشور فرآورده باشد.
مدت زمان تزریق ونوفر چقدر است؟
مدت تزریق به دوز و روش تجویز بستگی دارد. تزریق وریدی آهسته برخی دوزها معمولاً طی ۲ تا ۵ دقیقه انجام میشود، در حالی که انفوزیون داخل سرم می‌تواند حدود ۱۵ دقیقه یا بیشتر طول بکشد.
