سریعترین راهکار درمان سرفه آلودگی هوا، قطع تماس با فضای بیرون و استفاده از نوشیدنیهای لعابدار برای نرم کردن گلوست. اگر سرفههای خشک و پیاپی امانتان را بریدهاند، ترکیب آب گرم با عسل و آبلیمو یا دمنوشهایی مثل پنیرک، مرهمی روی خراشهای ناشی از آلودگی هستند. هدف اصلی این است که لایهای محافظ روی مجاری تنفسی ایجاد کنید تا تحریک کمتر شود. در این مقاله از یارا درمان روشهای خانگی و بیخطری را بررسی میکنیم که بدون نیاز به داروهای سنگین، شدت سرفهها را کم میکنند.
چرا آلودگی هوا باعث سرفه میشود؟
شاید برایتان سوال باشد که چرا حتی بدون سابقه بیماری، در روزهای آلوده به سرفه میافتید. ما میگوییم به دو دلیل:
نقش ذرات معلق و گازهای آلاینده
وقتی نفس میکشید، ذرات معلق (بهویژه ذرات ریزتر از ۲.۵ میکرون) به دلیل اندازه بسیار کوچکشان، از سد موهای بینی و مخاط رد میشوند. این ذرات سمج، راهشان را به اعماق ریه و کیسههای هوایی باز میکنند. همزمان، گازهایی مثل دیاکسید نیتروژن و ازن که خاصیت اسیدی و سوزاننده دارند، بافتهای ظریف تنفسی را هدف میگیرند!
در همین راستا، پیشنهاد میکنیم روشهای درمان سردرد آلودگی هوا را را بررسی کنید.
تحریک گلو و مجاری تنفسی
با ورود این آلایندهها، دستگاه تنفسی برای جلوگیری از جذب سمها، ملتهب میشود. این التهاب، تحریک مجاری تنفسی و خشکی گلو را به دنبال دارد. در واقع سرفه، واکنش طبیعی و دفاعی مغز است تا با فشار هوا، این مهمانهای ناخوانده و مواد محرک را از مسیر تنفس به بیرون پرتاب کند.
سرفه ناشی از آلودگی هوا چه علائمی دارد؟
معمولا سرفه بر اثر آلودگی هوا، ماهیتی متفاوت از سرماخوردگی دارد و اگر با علائم بیماریهای تنفسی آلودگی هوا آشنا باشید، بیجهت سراغ آنتیبیوتیکها نمیروید. مهمترین مشخصه این وضعیت، شروع ناگهانی آن در محیط باز و بهتر شدن در محیط بسته است. بیشتر افراد در این شرایط از سرفه خشک آلودگی هوا شکایت دارند که با حس خارش آزاردهنده به سراغشان میآید. از دیگر نشانههای این سرفهها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
- سرفههای خشک، کوتاه و پیاپی بدون خلط؛
- احساس سوزش، خارش یا وجود جسم خارجی در انتهای گلو؛
- گرفتگی صدا و خشونت حنجره بدون تب و بدندرد؛
- بیشتر شدن گلودرد و سرفه هنگام صحبت کردن طولانی یا فعالیت بدنی؛
- احساس سنگینی اندک روی قفسه سینه هنگام دم عمیق.
درمان خانگی سرفه آلودگی هوا
برای درمان خانگی سرفه آلودگی هوا به تجهیزات عجیبوغریب نیاز ندارید؛ کافی است شرایط فیزیکی محیط و رطوبت بدنتان را مدیریت کنید.
مصرف مایعات گرم
آب ولرم و دمنوشهای گرم، خلطهای چسبنده را رقیق میکند و نمیگذارد ذرات آلاینده روی دیواره گلو رسوب کنند. این کار ساده، موثرترین راهکار فوری برای سرفه آلودگی هوا محسوب میشود. سعی کنید همیشه بطری آب همراهتان باشد و نگذارید گلویتان حتی برای لحظهای خشک شود.
بخور آب و بخور گیاهی
استفاده از بخور (چه سرد و چه گرم) رطوبت لازم را به مژکهای تنفسی برمیگرداند تا بتوانند ذرات گردوغبار را دفع کنند. اگر دستگاه بخور ندارید، جوشاندن قابلمه آب روی اجاق هم کارتان را راه میاندازد. اضافه کردن عصاره اکالیپتوس یا نعناع به آب بخور هم فکر معرکهای است؛ چون مجاری تنفسی را باز میکند؛ اما اگر سرفههایتان آلرژیک است، همان بخور آب ساده را انجام بدهید.
استراحت و پرهیز از هوای آلوده
در روزهایی که شاخص آلودگی بالاست، پنجرهها را ببندید و فعالیت بدنی سنگین را متوقف کنید. هرچه کمتر نفس عمیق بکشید، ذرات کمتری وارد ریه میشوند. استفاده از سایر روشهای درمانهای خانگی آلودگی هوا در کنار استراحت کافی، به بدن فرصت میدهد تا بافتهای آسیبدیده را ترمیم کند.
دمنوشها و خوراکیهای موثر برای سرفه آلودگی هوا
شاید بتوان گفت بهترین درمان سرفه ناشی از آلودگی هوا، تقویت بدن با آنتیاکسیدانهای طبیعی است.
دمنوش زنجبیل و عسل
ترکیب کلاسیک زنجبیل و عسل، قویترین ضدالتهاب طبیعی در آشپزخانه شماست. زنجبیل با خاصیت آنتیهیستامینی خود، واکنشهای آلرژیک ریه را آرام میکند و عسل مانند لایهای محافظ روی خراشهای گلو مینشیند. نوشیدن این دمنوش دو بار در روز، سوزش گلو را بیشتر از چیزی که فکر میکنید، کاهش میدهد.
Drinking tea or warm lemon water mixed with honey is often used to soothe a sore throat. But honey alone may work as well as medicines available without a prescription to lessen coughing.
نوشیدن چای یا آب لیموی گرم مخلوط با عسل اغلب برای تسکین گلودرد استفاده میشود. عسل به تنهایی میتواند به خوبی داروهای بدون نسخه برای کاهش سرفه عمل کند. mayoclinic.org
دمنوش آویشن و نعناع
اگر سرفهها شدید شدند، آویشن را دریابید. این گیاه، تخصصیترین داروی گیاهی برای ریه است که خاصیت ضدعفونیکنندگی دارد. دمکردن آویشن همراه با کمی نعناع، تنفس را راحتتر میکند. برای مطالعه دقیقتر درباره خواص هر گیاه، مطلب آشنایی با بهترین دمنوشها برای آلودگی هوا، راهنمای کاملتری است تا ترکیب مناسب طبع خودتان را پیدا کنید.
میوهها و غذاهای مفید برای گلو
برای درمان سرفه در هوای آلوده، به سراغ ویتامین C و E بروید. مرکبات، فلفل دلمهای، کلم بروکلی و بادام ودیگر میوه های مفید برای آلودگی هوا سربازان خط مقدم مبارزه با آلودگی هستند. همچنین مصرف شیر گرم (البته اگر به آن حساسیت ندارید) هم میتواند سموم را خنثی کند. سوپهای رقیق سبزیجات هم همزمان مایعات و ویتامین بدن را تامین میکنند و التهاب گلو را تسکین میدهند.
پیشگیری از تشدید سرفه در هوای آلوده
همیشه شنیدهایم پیشگیری بهتر از درمان است؛ اما در مورد آلودگی هوا، پیشگیری یعنی «حفاظت». اگر مجبورید در روزهای خاکستری شهر تردد کنید، باید زره مناسب بپوشید تا ریههایتان آسیب نبینند!
استفاده از ماسک مناسب
ماسکهای پارچهای یا پزشکی معمولی در برابر ذرات ریز ۲.۵ میکرون تقریبا ناتواناند. برای محافظت واقعی باید سراغ ماسکهای فیلتردار N95 یا FFP2 بروید. یادتان باشد ماسک خیس یا مرطوب کارایی ندارد؛ پس آن را زودبهزود عوض کنید.
تهویه و تصفیه هوای منزل
در ساعتهای اوج ترافیک، پنجرهها را کیپ نگه دارید. استفاده از دستگاههای تصفیه هوا با فیلتر HEPA موثرترین راه برای پاکسازی فضای بسته است. اگر دستگاه ندارید، گیاهان آپارتمانی مثل سانسوریا و پتوس تا حدی میتوانند به تصفیه طبیعی هوا کمک کنند.
محدود کردن فعالیت در فضای باز
ورزش کردن در هوای آلوده به جای سلامتی، بلای جانتان میشود؛ اما چرا؟ چون هنگام دویدن یا فعالیت سنگین، حجم هوای ورودی به ریه چند برابر میشود و این یعنی ورود حجم عظیمی از سموم به عمق بدن. در روزهای ناسالم، ورزش را به محیطهای بسته یا باشگاه منتقل کنید.
چه زمانی سرفه آلودگی هوا خطرناک است؟
شاید بپرسید سرفه آلودگی هوا چقدر طول میکشد؟ معمولا با قطع تماس با آلودگی و استراحت، علائم طی چند روز تا یک هفته فروکش میکنند؛ اما گاهی بدن هشدارهای جدیتری میدهد که نباید آنها را نادیده بگیرید؛ مثلا:
سرفه طولانیمدت
اگر با وجود رعایت تمام موارد ایمنی و درمان خانگی، سرفه شما بیش از دو هفته ادامه داشت، احتمالا ریه دچار حساسیت شَدید یا عفونت ثانویه شده است و نباید آن را سرسری بگیرید. درمان سرفه آلودگی هوا در کودکان و سالمندان حساسیت بیشتری دارد؛ اگر سرفه کودک ادامهدار شد و روی خواب او تاثیر منفی گذاشت، حتما باید پزشک اطفال او را معاینه کند تا خدای ناکرده به آسم کودکان دچار نشود.
سرفه همراه با تنگی نفس یا درد قفسه سینه
سرفهای که با خسخس سینه، تنگی نفس شَدید، درد قفسه سینه یا خلط خونی همراه باشد، دیگر نوعی واکنش ساده به آلودگی نیست؛ چون اینها میتوانند نشانههای برونشیت حاد یا مشکلات قلبی باشند که هوای آلوده آنها را بیدار کرده است. در این شرایط، درمان خانگی را متوقف کنید و فوری به مراکز درمانی بروید.
جدول چه بخوریم، چه نخوریم برای درمان خانگی سرفه ناشی از آلودگی هوا
این جدول به شما کمک میکند که سبد غذایی روزهای آلوده را زیرکانهتر بچینید.
| نوع ماده غذایی | چه چیزهایی بخورید | چرا مفید است؟ | اینها را نخورید! | چرا خوب نیستند؟ |
| لبنیات | شیر کمچرب | اتصال به سموم و دفع آنها | پنیرهای شور و کهنه | افزایش هیستامین و تحریک سرفه |
| ادویهها | زردچوبه، زنجبیل | ضدالتهاب قوی مجاری تنفسی | فلفل قرمز تند، کاری | تحریک شدید گلو و تشدید سرفه خشک |
| میوهها | سیب، انار، لیمو شیرین | پاکسازی خون و کبد | خربزه، انگور | احتمال ایجاد حساسیت گلو در برخی افراد |
| نوشیدنیها | چای سبز، آب سیب طبیعی | آنتیاکسیدان بالا | قهوه غلیظ، نوشابه | دفع آب بدن و خشکی مخاط |
| روغنها | روغن زیتون | محافظت از سلولها | روغنهای سرخکردنی | ایجاد التهاب و سنگینی تنفس |
سوالات متداول
سرفه ناشی از آلودگی هوا معمولا خشک است یا خلطدار؟
بیشتر وقتها این سرفهها خشک، پشتسرهم و همراه با خارش و سوزش گلو هستند. دلیل آن هم برخورد ذرات خشک و جامد معلق در هوا با دیواره مخاطی گلو است. با این حال، شاید در افرادی که آلرژی دارند ترشحات گلو هم بیشتر شوند.
بهترین و سریعترین درمان خانگی برای این نوع سرفه چیست؟
طلاییترین فرمول، ترکیب «رطوبت» و «استراحت» است. نوشیدن مداوم مایعات گرم (مثل آبجوش و عسل)، استفاده از بخور سرد یا گرم در محیط خانه و خارج نشدن از منزل، سریعترین اثر را روی تسکین سرفه دارند.
سرفه آلودگی هوا معمولا چند روز طول میکشد؟
این موضوع به میزان تماس شما با هوای آلوده بستگی پیدا میکند. اگر در خانه بمانید و نکات تغذیهای را رعایت کنید، معمولا التهاب گلو چیزی بین ۳ تا ۵ روز بعد، درمان میشود.
چه زمانی باید برای سرفه به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر با گذشت یک هفته و رعایت درمانهای خانگی بهتر نشدید یا اگر سرفه با علائمی مثل تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه، خسخس یا خلط خونی همراه شد، باید فوری به پزشک سر بزنید.
درمان سرفه ناشی از آلودگی هوا، خانگی یا پزشکی؟
در این مقاله از یارا درمان، بهترین درمان سرفه ناشی از آلودگی هوا را به شما توضیح دادیم؛ اما یادتان باشد که تمام این راهکارها فقط زمانی اثر خود را میگذارند که مشکل شما حاد نشده باشد. در آن صورت باید تمام راهکارهای خانگی را رها کنید و خودتان را به اولین مرکز درمانی برسانید. روزهای خوش و هوای پاک میآیند؛ اما تا آن موقع، باید از پس آلودگی هوا و آثار نهچندان خوبش بربیایید. پس، اول پیشگیری، سپس درمان خانگی و در نهایت، درمان پزشکی سرفههای خودتان را جدی بگیرید.
