درمان سکسکه در خانه [فوری و تضمینی] + علت سکسکه طولانی

سکسکه یکی از اتفاقات طبیعی در بدن است که تقریباً همه افراد در طول زندگی خود آن را تجربه می‌کنند. این حالت که ناشی از انقباضات غیرارادی دیافراگم است، باعث تولید صدای خاص «هیک» می‌شود و معمولاً به‌صورت ناگهانی رخ می‌دهد. سکسکه اغلب خودبه‌خود برطرف می‌شود؛ اما در صورت طولانی‌شدن یا ایجاد ناراحتی، می‌توان از روش‌هایی مانند حبس نفس، تنفس در کیسه کاغذی، نوشیدن آب سرد یا فشردن آرام دیافراگم استفاده کرد. این روش‌ها می‌توانند با تحریک عصب واگ یا افزایش دی‌اکسید کربن در ریه‌ها، سکسکه را متوقف کنند. برای نوزادان، سکسکه معمولاً مشکل‌ساز نیست و خودبه‌خود رفع می‌شود.

بااین‌حال، نگه‌داشتن نوزاد در حالت عمودی، آروغ‌گیری بعد از تغذیه یا استفاده از پستانک می‌تواند به کاهش سکسکه کمک کند. در موارد سکسکه طولانی و مقاوم به درمان، ممکن است نیاز به داروهایی مانند باکلوفن یا کلرپرومازین باشد. در ادامه به بررسی روش‌های مختلف پیشگیری و درمان سکسکه از جمله روش‌های خانگی و مواردی که نیاز به مداخله پزشکی دارند، می‌پردازیم. همچنین به سکسکه در نوزادان و نکاتی برای والدین جهت کاهش آن پرداخته‌ایم تا به شما در مقابله با این مشکل کمک کنیم. با ما همراه باشید.

علت سکسکه چیست؟

سکسکه به‌دلیل انقباضات ناگهانی و غیرارادی دیافراگم ایجاد می‌شود. دیافراگم یک عضله بزرگ است که بین قفسه سینه و شکم قرار دارد و نقش مهمی در فرایند تنفس ایفا می‌کند. هنگامی که دیافراگم به‌طور غیرمنتظره منقبض می‌شود، جریان هوا به‌سرعت وارد ریه‌ها می‌شود و با بسته‌شدن ناگهانی تارهای صوتی، صدای «هیک» ایجاد می‌شود. عوامل مختلفی می‌توانند باعث تحریک اعصاب مرتبط با دیافراگم و درنتیجه بروز سکسکه شوند.

این عوامل عبارت‌اند از:

• خوردن یا نوشیدن بیش‌ازحد یا سریع؛
• مصرف نوشیدنی‌های گازدار یا الکلی؛
• خوردن غذاهای تند یا داغ؛
• بلعیدن هوا (آئروفاژی)؛
• تغییرات دمایی ناگهانی؛
• استرس و هیجانات شدید.

در موارد نادر، سکسکه ممکن است به‌مدت طولانی (بیش‌از ۴۸ ساعت) ادامه داشته باشد که به آن سکسکه طولانی یا مداوم گفته می‌شود. این نوع سکسکه می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات جدی‌تری باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد. برخی از علل سکسکه طولانی عبارت‌اند از:

• بیماری‌های گوارشی؛
• اختلالات سیستم عصبی مرکزی؛
• بیماری‌های ریوی؛
• برخی داروها مانند داروهای شیمی‌درمانی، بنزودیازپین‌ها، کورتیکواستروئیدها و داروهای ضدافسردگی؛
• اختلالات متابولیک مانند نارسایی کلیه، هیپوکلسمی (کمبود کلسیم) یا دیابت.

به گفته سایت rarediseases سکسکه می تواند از علائم این بیماری ها باشد:

مطالعه بیشتر : علت باد معده زیاد

درمان سکسکه

سکسکه معمولاً ناشی از تحریک یا انقباض غیرارادی دیافراگم است. در بیشتر موارد، سکسکه کوتاه‌مدت و بی‌خطر است، اما گاهی ممکن است طولانی و آزاردهنده شود. در این بخش، همه روش‌های درمانی از ساده تا تخصصی آورده شده‌اند:

۱. درمان خانگی سکسکه

۱) حبس نفس برای چند ثانیه

وقتی نفس خود را نگه می‌دارید، میزان دی‌اکسیدکربن (CO₂) در خون افزایش می‌یابد. افزایش CO₂ باعث می‌شود بدن تلاش کند الگوی تنفس را تنظیم کند و در نتیجه انقباضات غیرارادی دیافراگم متوقف می‌شود.
 روش انجام:

• یک نفس عمیق بکشید
• تا ۱۰ ثانیه نگه دارید
• سپس به‌آرامی بازدم کنید
• در صورت نیاز ۲ تا ۳ بار تکرار کنید

۲) نوشیدن آب سرد

بلعیدن آب سرد باعث تحریک مسیر عصبی بین دهان، گلو و دیافراگم می‌شود و می‌تواند سیگنال‌های غیرعادی سکسکه را متوقف کند.
نکته:

• چند جرعه آب خیلی سرد بنوشید یا دهان خود را با آب سرد غرغره کنید.
• از نوشیدنی‌های گازدار پرهیز کنید، چون ممکن است سکسکه را بدتر کنند.

۳) خوردن یک قاشق شکر یا عسل

بلعیدن شکر یا عسل، عصب واگ (Vagus nerve) را تحریک می‌کند. این عصب یکی از مهم‌ترین مسیرهای عصبی بین مغز و دیافراگم است و تحریک آن به توقف سکسکه کمک می‌کند.
روش استفاده:

• یک قاشق چای‌خوری شکر خشک روی زبان بگذارید و ببلعید
• یا کمی عسل طبیعی در دهان نگه دارید و آرام قورت دهید

۴) تنفس درون کیسه پلاستیکی (Paper bag method)

تنفس در داخل یک کیسه کاغذی یا پارچه‌ای برای چند ثانیه باعث بالا رفتن سطح دی‌اکسیدکربن می‌شود، درست مانند حبس نفس.
این کار می‌تواند ریتم تنفس را بازتنظیم کند.
هشدار:

• فقط در افراد سالم و برای مدت کوتاه (حداکثر ۳۰ ثانیه) انجام شود.
• در صورت سرگیجه یا تنگی نفس، فوراً متوقف شود.

۵) خوردن یک تکه لیمو یا سرکه رقیق

طعم ترش یا اسیدی قوی باعث تحریک عصب‌های دهان و گلو می‌شود و می‌تواند سیگنال سکسکه را متوقف کند.
 پیشنهاد:

• یک تکه لیمو تازه را بمکید.
• یا یک قاشق چای‌خوری سرکه سیب رقیق‌شده با آب بنوشید.

۶) کشیدن زبان (Pulling the tongue)

این روش ساده ولی مؤثر است. وقتی زبان را به‌آرامی به بیرون می‌کشید، عصب واگ و گلو تحریک می‌شوند و انقباض دیافراگم کاهش می‌یابد.
روش انجام:

• با انگشت تمیز یا دستمال، نوک زبان را بگیرید
• آرام و کوتاه (۲ تا ۳ ثانیه) بکشید
• در صورت نیاز یک یا دو بار تکرار کنید

۷) نفس عمیق و بازدم آرام

تنفس عمیق به کنترل حرکات دیافراگم کمک می‌کند. وقتی با تمرکز نفس می‌کشید، مغز دستور توقف انقباضات غیرارادی را می‌دهد.
 روش انجام:

• پنج ثانیه دم عمیق از بینی
• دو ثانیه نگه داشتن
• هشت ثانیه بازدم آرام از دهان
• چند بار تکرار کنید تا سکسکه آرام شود

۲. درمان‌های پزشکی و دارویی سکسکه

اگر سکسکه بیش از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند، ممکن است نشانه وجود بیماری زمینه‌ای باشد و نیاز به درمان تخصصی دارد. در این حالت میتوانید از ویزیت پزشک عمومی در منزل استفاده کنید.

روش‌های پزشکی شامل:

1. تجویز داروها

   • کلرپرومازین (Chlorpromazine) → داروی ضداسپاسم که بر سیستم عصبی اثر می‌گذارد.

   • باکلوفن (Baclofen) → شل‌کننده عضلانی که انقباضات دیافراگم را کاهش می‌دهد.

   • متوکلوپرامید (Metoclopramide) → داروی ضد تهوع و ضد رفلاکس که گاهی در درمان سکسکه مؤثر است.

2. درمان علت اصلی
   اگر سکسکه ناشی از ریفلاکس معده، زخم معده، عفونت یا مشکلات عصبی باشد، با درمان بیماری زمینه‌ای سکسکه نیز برطرف می‌شود.

3. تحریک یا بلوک عصب فرنیک (Phrenic nerve)
   در موارد نادر و مقاوم، پزشکان با روش‌های تخصصی (مثل تحریک الکتریکی یا تزریق دارو) فعالیت دیافراگم را کنترل می‌کنند. درصورت نیاز به تزریق دارو میتوانید از خدمات تزریق در منزل یارادرمان استفاده کنید.

درمان فوری سکسکه

برای درمان فوری سکسکه، می‌توان از روش‌های ساده‌ای مانند نوشیدن آب سرد به‌صورت آرام یا گذاشتن تکه‌ای از لیمو بر روی زبان استفاده کرد. همچنین مصرف یک قاشق شکر یا سرکه می‌تواند به‌عنوان محرک عمل کند و سکسکه را متوقف کند. در برخی موارد، کشیدن زبان یا فشاردادن آرام بر روی دیافراگم نیز می‌تواند در درمان سکسکه مفید باشد. این روش‌ها به‌طور موقت باعث تحریک عصب واگ یا افزایش دی‌اکسید کربن در ریه‌ها می‌شوند و می‌توانند سکسکه را متوقف کنند.

مطالعه بیشتر : پاکسازی ریه در منزل

درمان فوری سکسکه نوزاد

اما در نوزادان برای رفع سکسکه چه کنیم؟ سکسکه در نوزادان و کودکان بسیار شایع است و معمولاً نیازی به نگرانی ندارد. در بیشتر موارد، سکسکه نوزادان خودبه‌خود ازبین می‌رود و باعث ناراحتی خاصی نمی‌شود. بااین‌حال، اگر سکسکه باعث ناراحتی نوزاد یا در زمان تغذیه مشکل‌ساز شود، می‌توان از روش‌های مختلفی برای کاهش آن استفاده کرد:

• تغییر وضعیت نوزاد: نگه‌داشتن نوزاد در حالت عمودی به‌مدت ۲۰ دقیقه پس‌از تغذیه می‌تواند به درمان سکسکه کمک کند. این حالت باعث می‌شود که هوا از معده نوزاد خارج شود و فشار روی دیافراگم کاهش یابد.
• آروغ‌گیری نوزاد: آروغ‌گیری نوزاد پس‌از هر بار تغذیه می‌تواند به کاهش سکسکه کمک کند. این کار به آزادشدن هوای محبوس در معده که ممکن است عامل سکسکه باشد، کمک می‌کند.
• استفاده از پستانک: استفاده از پستانک می‌تواند به آرامش نوزاد کمک کند و دیافراگم را تسکین دهد. مکیدن پستانک باعث می‌شود که عضلات دیافراگم نوزاد آرام و سکسکه متوقف شود.
• ماساژ آرام پشت نوزاد: ماساژ آرام پشت نوزاد، به‌خصوص در ناحیه بین شانه‌ها، می‌تواند به آرامش دیافراگم کمک کند و سکسکه را کاهش دهد. این روش به درمان یبوست نوزاد نیز کمک می کند.
• استفاده از صدای سفید: صدای سفید (مانند صدای ثابت و یکنواخت پنکه یا ماشین لباس‌شویی) نوعی صدای پس‌زمینه است که می‌تواند به آرامش نوزاد کمک کند. این صداها به کاهش تحریکات عصبی که ممکن است باعث سکسکه شوند، کمک می‌کنند و به نوزاد احساس امنیت و آرامش می‌دهند.

اگر سکسکه نوزاد به‌طور مداوم ادامه داشت یا با علائم دیگری مانند مشکل در تنفس یا تغذیه همراه بود، بهتر است با پزشک برای درمان سکسکه او مشورت کنید. در مقاله علت اسهال نوزاد نیز اطلاعات مفیدی در این زمینه بیان شده است.

به نقل از سایت  medicalnewstoday.com  سکسکه در نوزادان اینگونه تعریف شده است:

Babies often get hiccups. They are a standard part of child development and do not typically disturb them. However, hiccups can sometimes disrupt feeding and sleeping.

نوزادان اغلب دچار سکسکه می شوند. آنها بخشی استاندارد از رشد کودک هستند و معمولاً آنها را اذیت نمی کنند. با این حال، سکسکه گاهی اوقات می تواند تغذیه و خواب را مختل کند.

درمان سکسکه طولانی

سکسکه‌ای که بیش‌از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند، به‌عنوان سکسکه طولانی شناخته می‌شود و ممکن است نیاز به مراجعه به پزشک داشته باشد. در این موارد، پزشک ممکن است داروهایی مانند باکلوفن، کلرپرومازین یا متوکلوپرامید را برای درمان آن تجویز کند. همچنین در برخی موارد، ممکن است نیاز به انجام تزریقات بی‌حسی به‌منظور مسدودکردن عصب فرنیک باشد. در موارد نادر، تحریک الکتریکی عصب واگ نیز ممکن است به‌عنوان یک گزینه درمانی مطرح شود.

به نقل از سایت  my.clevelandclinic.org   برای درمان سکسکه هایی که بیش از دو روز طول بکشد از روشهای زیر استفاده نمایید:

Hiccups that last longer than two days are more than just a nuisance. They can interfere with your quality of life and lead to trouble with basic needs like eating or sleeping. Possible medications a healthcare provider may prescribe for you include:

• Chlorpromazine.
• Proton pump inhibitor (medicines that reduce stomach acid).
• Metoclopramide.
• Baclofen.
• Gabapentin.

سکسکه هایی که بیش از دو روز طول می کشد چیزی بیش از یک آزاردهنده است. آنها می توانند کیفیت زندگی شما را مختل کنند و منجر به مشکلات اساسی در نیازهای اولیه مانند خوردن یا خوابیدن شوند. داروهای احتمالی که یک ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی ممکن است برای شما تجویز کند عبارتند از:

کلرپرومازین.
مهارکننده پمپ پروتون (داروهایی که اسید معده را کاهش می دهند).
متوکلوپرامید.
باکلوفن
گاباپنتین.

راه‌های جلوگیری از سکسکه

اگرچه جلوگیری کامل از سکسکه ممکن نیست؛ اما می‌توان با رعایت برخی نکات احتمال بروز آن را کاهش داد. این نکات شامل موارد زیر هستند:

• خوردن و نوشیدن به‌آرامی می‌تواند از پرشدن ناگهانی معده و تحریک دیافراگم جلوگیری کند.
• مصرف نوشیدنی‌های گازدار و الکلی می‌تواند باعث تحریک دیافراگم و بروز سکسکه شود.
• مصرف غذاهای تند یا داغ ممکن است اعصاب دیافراگم را تحریک کند.
• هنگام غذاخوردن یا نوشیدن، باید از صحبت‌کردن و بلعیدن هوا اجتناب کرد.
• استرس و هیجانات می‌توانند باعث تحریک اعصاب مرتبط با دیافراگم شوند؛ بنابراین حفظ آرامش می‌تواند به کاهش احتمال بروز سکسکه کمک کند.

سخن پایانی

سکسکه یک واکنش طبیعی بدن است که معمولاً بی‌ضرر است و خودبه‌خود از بین می‌رود. بااین‌حال در مواقعی که این مشکل طولانی شده است یا باعث ناراحتی می‌شود، می‌توان از روش‌های مختلفی برای درمان سکسکه استفاده کرد. از درمان‌های خانگی گرفته تا مراجعه به پزشک و استفاده از داروها، همه این روش‌ها بسته به شدت و مدت‌زمان سکسکه می‌توانند مؤثر باشند. اگر سکسکه به‌مدت طولانی ادامه پیدا کرد یا با علائم دیگری همراه بود، بهتر است با پزشک مشورت کنید تا علت اصلی مشخص و درمان مناسب انجام شود.

سوالات متداول

1- بهترین روش درمان خانگی سکسکه چیست؟

نفس‌کشیدن در یک کیسه کاغذی،  فشاردادن آرام روی دیافراگم یا نقاط خاص بدن،  غرغره‌کردن آب سرد،  مصرف چند قطره سرکه یا گاز زدن تکه‌ ای لیمو و کشیدن زبان چند روش درمان سکسکه در خانه هستند.

2- علت سکسکه طولانی چیست؟

سکسکه به‌دلیل انقباضات ناگهانی و غیرارادی دیافراگم ایجاد می‌شود. خوردن یا نوشیدن بیش‌ از حد یا سریع،  مصرف نوشیدنی‌های گازدار یا الکلی، خوردن غذاهای تند یا داغ، بلعیدن هوا، تغییرات دمایی ناگهانی و استرس و هیجانات شدید باعث تحریک اعصاب مرتبط با دیافراگم و درنتیجه بروز سکسکه می شوند.

3- چطور می‌توانم سکسکه را درمان کنم؟

برای درمان سکسکه درخانه، می‌توانید آب بنوشید، نفس عمیق بکشید یا روش‌هایی مانند مکیدن لیمو یا قند را امتحان کنید. برخی از افراد با گاز گرفتن لیمو یا نوشیدن آب سرد موفق به تسکین سکسکه می‌شوند.

4- چه عواملی می‌توانند باعث سکسکه شوند؟

سکسکه معمولاً به دلیل تحریک دیافراگم اتفاق می‌افتد و عواملی مانند خوردن سریع غذا، بلع هوا، تغییرات دما یا استرس می‌توانند باعث آن شوند. بعضی از نوشیدنی‌ها مانند نوشابه‌های گازدار نیز ممکن است موجب سکسکه شوند.

5- آیا سکسکه در نوزادان خطرناک است؟

خیر، سکسکه در نوزادان معمولاً طبیعی و بی‌ضرر است و بخشی از روند رشد آنها به شمار می‌رود. با این حال، اگر سکسکه طولانی شد یا باعث اختلال در تغذیه و تنفس نوزاد شد، بهتر است با پزشک مشورت کنید.

6- چه زمانی برای درمان سکسکه باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر سکسکه بیش از ۴۸ ساعت ادامه داشت (سکسکه طولانی) یا با علائمی مانند درد شدید، مشکل در بلع، تنفس، یا تغذیه همراه بود، باید به پزشک مراجعه کنید تا علت زمینه‌ای بررسی شود.