همه چیز درباره سونوگرافی شکم و لگن؛ کاربرد + روش انجام

در این مقاله اطلاعات لازم در مورد سونو گرافی کامل شکم و لگن را مطالعه می کنید. همچنین با کاربرد ها و روش انجام این سونوگرافی آشنا می شوید. در صورتی که نیاز به سونوگرافی دارید و امکان مراجعه به مراکز درمانی را ندارید، می توانید از خدمات سونوگرافی در منزل استفاده کنید. کارشناسان مرکز یارا درمان به صورت 24 ساعته پاسخگوی شما هستند.

سونوگرافی شکم و لگن چیست؟

 

سونوگرافی کامل شکم و لگن شامل چیست؟ سونوگرافی شکم و لگن نوعی تصویربرداری غیرتهاجمی است که با کمک امواج اولتراسوند از اندام‌ها و ساختارهای داخل شکم و لگن تصویر برداری می کنند. سه نوع سونوگرافی شکم و لگن وجود دارد:

سونوگرافی شکم (سونوگرافی عمومی)

سونوگرافی شکم یکی از رایج‌ترین روش‌های تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از امواج صوتی، اندام‌های داخلی شکم را بررسی می‌کند. در این نوع سونوگرافی، کبد، کیسه صفرا، طحال، پانکراس، کلیه‌ها، مثانه و گاهی عروق شکمی ارزیابی می‌شوند. این بررسی برای تشخیص مشکلاتی مانند سنگ کیسه صفرا و کلیه، چربی یا التهاب کبد، توده‌ها، عفونت‌ها و تجمع مایع در شکم کاربرد دارد. سونوگرافی شکم کاملاً غیرتهاجمی، بدون درد و بدون اشعه است و معمولاً نیاز به ناشتایی چندساعته قبل از انجام دارد تا تصاویر دقیق‌تری به دست آید.

سونوگرافی ترانس واژینال (ویژه زنان)

سونوگرافی ترانس واژینال نوعی سونوگرافی داخلی است که برای بررسی دقیق‌تر اندام‌های تناسلی زنان انجام می‌شود. در این روش، پروب مخصوص به‌آرامی وارد واژن شده و تصاویر واضح‌تری از رحم، تخمدان‌ها، دهانه رحم و لوله‌های رحمی ارائه می‌دهد. این سونوگرافی به‌ویژه برای بررسی علت درد لگن، خونریزی‌های غیرطبیعی، تشخیص کیست و فیبروم، بررسی ضخامت آندومتر و ارزیابی بارداری‌های اولیه بسیار کاربردی است. به دلیل نزدیکی پروب به اندام‌ها، دقت آن نسبت به سونوگرافی شکمی لگن بیشتر است و معمولاً بدون نیاز به پر بودن مثانه انجام می‌شود.

سونوگرافی رکتوم (سونوگرافی شکم و لگن مردان)

سونوگرافی رکتوم یا ترانس‌رکتال روشی تخصصی برای بررسی اندام‌های لگنی مردان است که از طریق مقعد انجام می‌شود. این نوع سونوگرافی بیشتر برای ارزیابی پروستات، کیسه‌های منی و ساختارهای اطراف آن به‌کار می‌رود و در تشخیص بزرگی یا التهاب پروستات، توده‌ها، عفونت‌ها و بررسی علت مشکلات ادراری یا ناباروری مردان نقش مهمی دارد. به دلیل نزدیکی پروب به پروستات، تصاویر با دقت بالا تهیه می‌شود. انجام این سونوگرافی معمولاً با آمادگی ساده و بدون درد جدی است، اما ممکن است کمی احساس ناراحتی موقت ایجاد کند.

در سونوگرافی از امواج اولتراسوند استفاده می‌شود. این امواج برخلاف اشعه ایکس بسیار ایمن هستند. می‌توانید با استفاده از سونوگرافی شکم و لگن بیماری های کبد، کلیه و را در کوتاه‌ترین زمان تشخیص دهید.

کاربرد سونوگرافی شکم و لگن

کاربرد	توضیحات
بررسی علل درد شکمی	شناسایی علت دقیق درد شکم و تعیین محل دقیق مشکل
تشخیص بیماری‌های رحم و تخمدان	تشخیص کیست، فیبروم، تومور و عفونت‌های ناحیه رحمی و تخمدانی
ارزیابی بیماری‌های کلیه و مثانه	بررسی سنگ کلیه، عفونت‌های ادراری و وضعیت مثانه
بررسی وضعیت بارداری و سلامت جنین	ارزیابی رشد و سلامت جنین و شناسایی ناهنجاری‌های احتمالی قبل از تولد
تشخیص بیماری‌های کبد و کیسه صفرا	بررسی مشکلات کبدی، سنگ صفرا و التهاب‌های مربوط به مجاری صفراوی
تشخیص بیماری‌های پروستات و رکتوم	برای مردان جهت بررسی بزرگی یا التهاب پروستات و بررسی مشکلات رکتوم با دقت بالا

بررسی علل درد شکم

در صورتی که علت درد شکمی نا معلوم باشد، پزشک جهت بررسی بیشتر سونوگرافی شکم و لگن تجویز می کند. گاهی با اختلال در کارکرد هرکدام از اجزای داخلی، فرد دچار درد شکمی شده و تشحیص منشا درد سخت خواهد بود. با سونوگرافی شکم و لگن میتوان اجزای درونی را بررسی کرده و به علت درد پی برد.

بیشتر بخوانید: سونوگرافی داپلر در بارداری

تشخیص بیماری های نوزادان و خردسالان

در هنگام دل درد نوزادان و خردسالان با انجام سونوگرافی شکمی می توان علت درد را تشخیص داد.

بررسی وضعیت بانوان باردار و جنین

در طول بارداری بارها وضعیت جنین بررسی می شود و از لحاظ وجود بیماری ها قبل از تولد بررسی می شود. حتی اندام های داخلی جنین با سونوگرافی قابل تشخیص است.

سونوگرافی تخمدان و رحم

با سونوگرافی رحم و تخمدان بیماری‌هایی مثل سرطان دهانه رحم، کیست تخمدان، تومور و همچنین عفونت‌های رحمی قابل تشخیص هستند. گاهی برای بررسی وضعیت تخمدان ها و سلامت رحم از سونوگرافی واژینال استفاده می شود. این نوع سونوگرافی اطلاعات دقیق تری را ارائه می دهد.

کاربردهای سونوگرافی سه بعدی شکم و لگن

سونوگرافی سه‌بعدی شکم و لگن یکی از روش‌های پیشرفته تصویربرداری است که با ارائه تصاویر حجمی و دقیق، به پزشکان کمک می‌کند ساختار اندام‌های داخلی را واضح‌تر بررسی کنند. این نوع سونوگرافی علاوه بر تصاویر دوبعدی، امکان مشاهده نماهای مختلف از اندام‌ها را فراهم می‌کند و دقت تشخیص را افزایش می‌دهد. مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

• بررسی ناهنجاری‌های مادرزادی: به‌ویژه در ارزیابی دقیق‌تر رحم، تخمدان‌ها و اندام‌های لگنی، برای تشخیص ناهنجاری‌های ساختاری.
• تشخیص و ارزیابی توده‌ها و کیست‌ها: کمک به تشخیص دقیق‌تر اندازه، شکل و محل کیست‌ها یا توده‌های شکمی و لگنی.
• ارزیابی مشکلات رحم: مانند فیبروم‌ها، پولیپ‌ها، چسبندگی‌های رحمی و ناهنجاری‌های مادرزادی رحم (رحم دوشاخ، سپتوم و…).
• بررسی تخمدان‌ها: تشخیص کیست‌های تخمدانی، بررسی سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و پیگیری تغییرات تخمدان.
• کمک به تشخیص علل ناباروری: با نمایش دقیق حفره رحم و ساختار لگن، در ارزیابی علل احتمالی ناباروری بسیار مؤثر است.
• بررسی اندام‌های شکمی: مانند کبد، کلیه‌ها، طحال و مثانه برای تشخیص توده‌ها، ناهنجاری‌ها یا تغییرات ساختاری.
• پیگیری روند درمان: ارزیابی پاسخ بدن به درمان‌های دارویی یا جراحی در بیماری‌های شکمی و لگنی.
• افزایش دقت قبل از جراحی: ارائه تصاویر سه‌بعدی به جراح برای برنامه‌ریزی بهتر اقدامات درمانی.

مزایای سونوگرافی شکم و لگن

 

یکی از مهم‌ترین مزایای سونوگرافی شکم و لگن، نداشتن اشعه مضر است؛ بنابراین برخلاف برخی روش‌های تصویربرداری دیگر، می‌توان آن را بدون نگرانی و حتی به‌صورت مکرر انجام داد. این ویژگی به‌ویژه برای زنان باردار و افرادی که نیاز به پیگیری مداوم وضعیت اندام‌های داخلی دارند، اهمیت زیادی دارد.

سونوگرافی شکم و لگن نقش مهمی در تشخیص سریع مشکلاتی مانند سنگ کلیه و مثانه، کیست‌ها، توده‌ها، التهاب اندام‌ها و اختلالات دستگاه ادراری و تناسلی ایفا می‌کند. دقت بالا و سرعت انجام این روش باعث می‌شود پزشک در کوتاه‌ترین زمان ممکن به اطلاعات ارزشمندی دست پیدا کند و روند درمان را سریع‌تر آغاز کند.

از دیگر مزایای این سونوگرافی می‌توان به هزینه مناسب نسبت به بسیاری از روش‌های تصویربرداری و امکان انجام آن در منزل اشاره کرد. انجام سونوگرافی در خانه، به‌ویژه برای بیماران، سالمندان و افرادی که توانایی مراجعه به مراکز درمانی را ندارند، آرامش بیشتری فراهم می‌کند و بدون اتلاف وقت و در محیطی امن انجام می‌شود.

مشخصات سونوگرافی شکم و لگن

مشخصات سونوگرافی شکم و لگن شامل بررسی دقیق اندام‌های داخلی مانند کبد، کلیه‌ها، کیسه صفرا، طحال، پانکراس، مثانه و اندام‌های تولیدمثلی (رحم و تخمدان‌ها در خانم‌ها و پروستات در آقایان) می‌شود. این نوع سونوگرافی به‌صورت غیرتهاجمی و بدون درد انجام می‌شود و تصاویر دقیق و واضحی از بافت‌های نرم بدن ارائه می‌دهد. از مشخصات مهم آن می‌توان به نیاز به ناشتا بودن قبل از سونوگرافی (برای کاهش گازهای روده و وضوح بیشتر تصویر)، استفاده از ژل مخصوص برای حرکت روان پروب روی پوست، و مدت زمان کوتاه انجام آن (معمولاً بین ۲۰ تا ۴۵ دقیقه) اشاره کرد. این روش برای تشخیص بیماری‌هایی مانند کیست، سنگ کلیه، توده‌ها، التهاب‌ها و عفونت‌های داخلی بسیار کاربردی و مؤثر است.

بهترین زمان سونوگرافی شکم و لگن

زمان انجام سونوگرافی شکم و لگن بستگی به شرایط بیمار و تشخیص پزشک دارد. محدودیت زمانی خاصی برای انجام سونو گرافی وجود ندارد. مگر در موارد خاصی مثل سونوگرافی رحم و تخمدان که باید در دوره ی خاصی از سیکل قاعدگی باشد.

برای برخی از سونوگرافی ها نیز لازم است بیمار ناشتا باشد و یا لازم است مثانه پر باشد. قبل از انجام سونوگرافی باید با پزشک یا منشی مطب مشورت کنید.

اگر برایتان سؤال است که در چه شرایطی ماموگرافی و در چه شرایطی سونوگرافی انتخاب بهتری است، می‌توانید با مراجعه به مقاله ماموگرافی بهتر است یا سونوگرافی پاسخ پرسش‌های خود را بیابید.

روش انجام سونوگرافی شکم و لگن

 

برای انجام سونو گرافی شکم و لگن ابتدا از بیمار خواسته می شود روی تخت معاینه به پشت دراز بکشد. موقعیت بیمار برای سونوگرافی های مختلف ممکن است متفاوت باشد.

پزشک، مقداری ژل روی شکم و پروپ دستگاه می‌مالد. این ژل کمک می کند تا امواج اولترا سوند بهتر انتقال پیدا کند.

پزشک پروپ دستگاه را روی شکم شما قرار داده و به اطراف حرکت می‌دهد تا از تصاویر اندام‌های شکمی را ثبت کند بگیرید. نتایج سونو گرافی به صورت متن و عکس به شما داده می شود.

آمادگی برای سونوگرافی شکم و لگن

برای انجام سونو گرافی کامل شکم و لگن لازم است 8 ساعت قبل از انجام سونو گرافی از مصرف غذاهای جامد خود داری کنید. مصرف مایعات مثل شیر و آب مجاز است. همچنین روز قبل از سونوگرافی غذاهای نفاخ مصرف نکنید.

سونوگرافی های قبلی خود را برای ارائه به پزشک به همراه داشته باشید.اگر نیاز به سونو گرافی رحم و تخمدان دارید در مورد زمان انجام آن از پزشک خود سوال بپرسید.

به نقل از سایت  my.clevelandclinic.org  برای آمادگی برای انجام سونوگرافی باید موارد زیر را رعایت کنید:

Your healthcare provider may ask you to drink plenty of water before an abdominal pelvic ultrasound. A full bladder helps the transducer’s sound waves travel, creating a clearer picture of your bladder. You usually don’t need to do this for a rectal or transvaginal ultrasound.

Your healthcare provider should provide instructions before any pelvic scan. Make sure to reach out with questions you may have.

ارائه‌دهنده خدمات درمانی ممکن است از شما بخواهد قبل از انجام سونوگرافی شکم و لگن مقدار زیادی آب بنوشید. مثانه پر به انتقال بهتر امواج صوتی دستگاه ترانسدیوسر کمک کرده و تصویر واضح‌تری از مثانه ایجاد می‌کند. معمولاً برای سونوگرافی رکتال یا ترانس‌واژینال نیازی به این کار نیست.

پیش از هرگونه اسکن لگن، ارائه‌دهنده خدمات درمانی باید دستورالعمل‌های لازم را در اختیار شما قرار دهد. در صورت داشتن هرگونه سؤال، حتماً با آنها تماس بگیرید.

دستگاه سونوگرافی شکم و لگن

دستگاه سونو شکم و لگن یکی از تجهیزات تصویربرداری پزشکی است. که با استفاده از امواج فراصوت با فرکانس بالا، تصاویری از اندام های مختلف بدن مانند قلب، کبد، کلیه ها، رحم و تخمدان و دستگاه گوارش ارائه می دهد. این دستگاه یک پروب مخصوص دارد که بر روی بدن قرار گرفته و امواج را به سیستم پردازنده دستگاه انتقال داده و تصویر قابل تشخیص ایجاد میکند. دستگاه سونوگرافی کاملا بی خطر و غیر تهاجمی است و امواج آن نیز برای بدن و حتی برای جنین خطری ندارند. در نتیجه یک روش بسیار پرکاربرد و دقیق برای بررسی مشکلات مختلف بدن است و به تشخیص انواع بیماری ها کمک می کند.

دستگاه سونوگرافی انواع مختلفی دارد. سه نوع دستگاه سونوگرافی مبله (Stationary)، پرتابل یا قابل حمل (Portable) و هندهلد یا جیبی (Handheld) وجود دارد. دستگاه های مبله در مراکز درمانی و کلینیک ها استفاده می شوند و برای استفاده مکرر و مراجعین زیاد مناسب است. دستگاه های پرتابل (قابل حمل) امکان انجام سونوگرافی شکم و لگن در منزل را فراهم می کند. از لحاظ دقت و کارایی کاملا مناسب و با کیفیت هستند. دستگاه های سونو گرافی جیبی برا استفاده ی روزانه ی مادران باردار مناسب هستند.

انجام سونوگرافی شکم و لگن در منزل

در صورتی که نیاز به انجام سونوگرافی لگن و شکم دارید می توانید از خدمات سونوگرافی در منزل استفاده کنید. مرکز مراقبت های پرستاری یارا درمان در همه ی مناطق تهران خدمات سونوگرافی شکم و لگن را در منزل ارائه می دهد. بعد از تماس با مرکز، پزشک متخصص رادیولوژی با دستگاه سونوگرافی پرتابل به منزل شما مراجعه می کند و سونو گرافی کامل شکم و لگن را با دقت و مهارت بالا برای شما انجام می دهد. گزارش سونوگرافی با مهر و امضای پزشک به شما ارائه می شود و برای ارائه به پزشکان متخصص دیگر معتبر است. همچنین پزشک می تواند فاکتور انجام خدمات را برای دریافت هزینه از بیمه ی تکمیلی برای شما بنویسد. شما می توانید از یارا درمان خدمات متخصص زنان در منزل و همچنین تزریق سرم در منزل را نیز دریافت نمایید.

جهت استفاده از خدمات سونوگرافی و رادیولوژی در منزل میتوانید با شماره ی 02144003544 در تماس باشد. کارشناسان مرکز یارادرمان به صورت شبانه روزی پاسخگوی شما هستند.

سوالات متداول

1- بهترین زمان سونوگرافی شکم و لگن چه زمانی است؟

زمان انجام سونوگرافی شکم و لگن بستگی به شرایط بیمار و تشخیص پزشک دارد. محدودیت زمانی خاصی برای انجام این نوع سونوگرافی وجود ندارد. مگر در موارد خاصی مثل سونوگرافی رحم و تخمدان که باید در دوره ی خاصی از سیکل قاعدگی باشد.

2- سونوگرافی کامل شکم و لگن شامل چیست؟

سونوگرافی شکم و لگن شامل رحم، تخمدان ها، لوله های فالوپ، مثانه، برخی از اعضای شکمی مانند کیسه صفرا و سایر بافت های مجاور است.

3- آیا برای انجام سونوگرافی شکم و لگن باید ناشتا باشیم؟

بله، معمولاً برای سونوگرافی شکم نیاز است که فرد حدود ۸ ساعت ناشتا باشد تا تصویر واضح‌تری به دست آید. اما برای سونوگرافی لگن، داشتن مثانه پر اهمیت دارد.

4- آیا سونوگرافی شکم و لگن درد دارد؟

خیر، این نوع سونوگرافی یک روش غیرتهاجمی و بدون درد است. تنها ممکن است هنگام حرکت پروب روی پوست کمی احساس فشار یا خنکی ژل را حس کنید.

5- آیا سونوگرافی شکم و لگن در منزل از نظر دقت با مراکز درمانی تفاوتی دارد؟

خیر، در صورتی که سونوگرافی توسط پزشک متخصص رادیولوژی و با دستگاه‌های پرتابل استاندارد انجام شود، دقت و کیفیت تصاویر کاملاً قابل‌قبول و مشابه مراکز درمانی است و گزارش آن اعتبار پزشکی دارد.

6- نتایج سونوگرافی شکم و لگن چه مدت بعد آماده می‌شود؟

در اغلب موارد، نتایج سونوگرافی بلافاصله پس از انجام بررسی آماده شده و به‌صورت گزارش مکتوب به همراه تصاویر به بیمار تحویل داده می‌شود.