بهترین راه برای درمان عفونت لثه در خانه درخواست اعزام دندانپزشک به منزل است. با این حال می‌توانید از روش‌های درمان خانگی عفونت لثه مثل استفاده از عسل، سیر، رب انار، زردچوبه و آب نمک هم استفاده کنید. میخک و نشاسته یا پوست انار هم در برخی درمان‌های طبیعی و غیرپزشکی کاربرد دارند. البته تمام این روش‌ها بیشتر تسکین‌دهنده هستند و نمی‌توانند دلیل اصلی عفونت را درمان کنند.
روش های درمان خانگی عفونت لثه و دندان
تجمع پلاک و باکتری روی دندان‌ها می‌تواند باعث عفونت لثه شوند. به‌نوشته وب‌سایت clevelandclinic التهاب لثه بسیار شایع است. تقریباً نیمی از بزرگسالانِ بالای ۳۰ سال، به نوعی بیماری لثه دچار هستند.
Gingivitis is very common. Almost half of all adults older than 30 have some kind of gum disease.
خوشبخانه برای عفونت‌ها و التهاب‌های خفیف می‌توان از روش‌های درمان خانگی عفونت لثه استفاده کرد.
| نام روش | کاربرد | میزان تاثیر |
| ویزیت دندانپزشک | بررسی وضعیت لثه، تشخیص علت عفونت و ارزیابی نیاز به جرم‌گیری | کاملا موثر برای رفع علت عفونت |
| دهانشویه با عسل | خواص ضدباکتریایی در بهبود نشانه‌های عفونت و التهاب | محدود و اثبات نشده |
| گذاشتن سیر روی ناحیه عفونی | از بین بردن باکتری‌های مضر دهان و کاهش تورم لثه | اثربخشی بالینی اثبات‌نشده |
| گذاشتن رب انار روی آفت و برفک دهانی | کاهش التهاب و درد در محل آفت به‌دلیل ترکیبات پلی‌فنولی | محدود و اثبات‌نشده |
| دهانه‌شویه پوست انار | بهبود التهاب و عفونت به‌دلیل ترکیبات آنتی‌اکسیدانی و ضدمیکروبی | محدود و اثبات‌نشده |
| دهانشویه گیاهی میخک | خوشبو شدن دهان و کاهش التهاب لثه | اثربخشی موقت و محدود |
| مخلوط آب و نشاسته | کاهش ناراحتی‌های ناشی از عفونت به‌دلیل قابلیت جذب رطوبت | فاقد شواهد اثربخشی |
| خمیردندان زردچوبه | کاهش قرمزی، تورم ناشی از التهاب لثه | اثر کمکی با شواهد محدود |
| شستن دهان با آب نمک | کاهش موقت التهاب و کمک به پاکیزگی دهان | اثرگذاری کمکی و موقت |
در ادامه روش‌های عفونت لثه درمان خانگی را با جزییات بررسی می‌کنیم.
1. ویزیت دندانپزشک در منزل
بهترین راه برای درمان عفونت لثه در خانه ویزیت شدن توسط دندانپزشک متخصص است. با سایت یارا درمان می‌توانید به‌صورت اینترنتی درخواست ویزیت دندانپزشک در منزل ثبت کنید. سپس در سریع‌ترین زمان ممکن یک دندانپزشک به آدرس شما اعزام می‌شود.
2. درمان عفونت لثه با عسل
عسل به‌دلیل خواص ضدباکتری و ضدعفونی‌کننده قوی می‌تواند برای درمان عفونت لثه در خانه استفاده شود. محلول آب و عسل همچنین به کاهش التهاب لثه و کنترل پلاک دندانی هم کمک میکند. این شوینده تا حدودی برای بهبود خونریزی و عقب‌نشینی لثه هم کاربرد دارد.
نکته: استفاده مستقیم از عسل معمولی روی لثه‌های عفونی بهعنوان یک درمان خانگی توصیه نمیشود.
3. درمان عفونت لثه با سیر
سیر حاوی آلیسین است. این ترکیب گوگردی که باعث بوی بد دهان پس از خوردن سیر می‌شود، به از بین بردن باکتری‌های مضر دهان هم کمک میکند. همچنین خواص ضد التهابی هم دارد و باعث کاهش سوزش و تورم لثه می‌شود. سیر حتی در جلوگیری از ایجاد پلاک و بهبود بیماری‌های لثه هم موثر است.
4. درمان عفونت لثه با رب انار
اگر دنبال درمان عفونت لثه در خانه برای آفت یا برفک دهان هستید، می‌توانید رب انار را امتحان کنید. این خوراکی به‌دلیل داشتن پلی فنول خواص ضد باکتریایی و ضد عفونت دارد. همچنین می‌تواند باعث کاهش التهاب و درد در محل آفت شود. درضمن از شکل‌گیری پلاک و جرم دندان هم جلوگیری میکند.
5. درمان عفونت لثه با پوست انار
پوست انار سرشار از فیتوکمیکال‌های مختلف مثل الاژیتانین‌ها، گالوتانین‌ها و فلاونوئیدها است. یعنی خواص آنتی‌اکسیدانی و ضد باکتریایی بالایی دارد که می‌تواند به بهبود التهاب و عفونت کمک کند. خیلی راحت می‌توانید با پوست انار یک خمیردندان طبیعی و دهانشویه ضد عفونت درست کنید.
6. درمان عفونت لثه با میخک
میخک به‌دلیل داشتن خواص ضد میکروبی و ضد التهابی معمولا برای درمان عفونت لثه در خانه استفاده می‌شود. این گیاه همچنین به خوشبو شدن دهان، کاهش التهاب لثه و بهبود بهداشت کلی دندان‌ها هم کمک میکند. می‌توانید یک دانه میخک در دهان خود بگذارید یا یک دهانشویه گیاهی با آن درست کنید.
7. درمان عفونت لثه با نشاسته
نشاسته اثرات ضدباکتریایی و ضدالتهابی خاصی ندارد. اما به‌دلیل قابلیت جذب رطوبت می‌تواند تاحدودی در کاهش ناراحتی‌های ناشی از عفونت‌های دندانی موثر باشد. با این‌حال نشاسته علت اصلی عفونت لثه را درمان نمیکند. حتی باقیمانده نشاسته می‌تواند در اطراف دندان‌ها و لثه‌ها جمع شود.
8. درمان عفونت لثه با زردچوبه
زردچوبه حاوی مقادیر زیادی کورکومین است و به کاهش قرمزی و تورم در التهاب لثه کمک میکند. کورکومین همچنین مانع رشد باکتری‌های مضر در حفره دهان می‌شود و خطر تجمع باکتری‌ها روی لثه‌ها و دندان‌ها را کاهش می‌دهد. زردچوبه را می‌توانید به‌شکل خمیردندان یا محلول دهانشویه استفاده کنید.
9. درمان عفونت لثه با آب نمک
برای درمان خانگی عفونت لثه می‌توانید یک دهانشویه با آب گرم و نمک درست کنید. وب‌سایت geromeandpatricedds می‌گوید نمک به کاهش تورم کمک میکند، عفونت را بیرون می‌کشد و موجب تسریع بهبودی می‌شود.
Salt helps reduce swelling, draws out infection, and promotes healing.
شستشوی ۳ بار در روز با آب نمک به بهبودی زخم‌های روی خط لثه کمک میکند. همچنین علائم درد و قرمزی روی لثه را کاهش می‌دهد.
فراموش نکنید هیچ روش درمانی جایگزین مراقبت منظم از دندان‌ها (مسواک زدن و تمیز کردن بین دندان‌ها) نمیشود. درضمن این درمان‌ها نباید جایگزین درمان حرفه‌ای دندانپزشکی برای عفونت شوند.
چگونه عفونت لثه و دندان چرک‌کرده را تشخیص دهیم؟
دندان‌های سالم، قوی و بدون عفونت، آنقدر در دهان راحت هستتند که تقریبا متوجه وجود آن‌ها نمی‌شوید. یعنی نه موقع جویدن و خوردن غذا و نه زمان مسواک زدن هیچ حس ناخوشایند یا درد و سوزش ندارید.
اما لثه و دندان‌های مبتلا به عفونت معمولا باعث مشکلات زیر می‌شوند:
- درد دندان مداوم و طولانی مخصوصا هنگام غذا خوردن و جویدن.
- تورم در صورت یا لثه‌ها مثلا پف کردن بخشی از لثه یا گونه.
- بوی بد دهان حتی با وجود مسواک زدن و کشیدن نخ دادن.
- احساس طعم شور و فلزی به‌دلیل ترشح چرک.
- التهاب و قرمزی لثه و خونریزی در زمان مسواک زدن.
- بروز تب، لرز، یا احساس ضعف و کوفتگی در بدن.
یادتان هم باشد هر درد و ناراحتی‌ای لزوما به معنای عفونت نیست. دردهای ساده و خفیف به‌دلیل فشار دادن دندان‌ها یا جویدن غذای سفت معمولا طی یک روز برطرف می‌شوند.
تفاوت التهاب لثه با آبسه دندان یا لثه
التهاب لثه به‌معنای تورم لثه‌هاست. آبسه اما یک تجمع موضعی چرکی است که به‌دلیل عفونت در لثه یا خود دندان ایجاد می‌شود. علائم، شدت و روش‌های درمان این دو عارضه هم با هم فرق میکند.
در جدول زیر تفاوت‌های مهم التهاب لثه و آبسه دندان یا لثه را می‌بینید.
| التهاب لثه | آبسه دندان | آبسه لثه |
| التهاب بافت لثه | عفونت چرک‌زا در داخل یا اطراف دندان | عفونت چرک‌زا در بافت لثه
|
| تجمع پلاک در امتداد خط لثه | ناشی از پوسیدگی دندان، آسیب یا عفونت پالپ دندان | ورود باکتری‌ها به بافت لثه |
| اغلب بدون درد یا کمی حساس | درد شدید و ضربان‌دار | درد و حساسیت موضعی لثه |
| لثه‌های قرمز و متورم | تورم در نزدیکی دندان آسیب‌دیده | گاهی اوقات برآمدگی موضعی لثه |
| معمولا بدون چرک | تخلیه چرک از طریق لثه | تخلیه چرک مستقیم از لثه |
| بدون تب یا تورم صورت | تب یا تورم صورت | تب یا تورم صورت |
آبسه‌های دندان و لثه نیاز به درمان فوری دندانپزشکی (کشیدن دندان) دارند. برای التهاب لثه می‌توانید از درمان عفونت لثه در خانه هم استفاده کنید.
محدودیت‌های درمان خانگی عفونت لثه
عفونت لثه درمان خانگی دارد. اما این درمان‌ها فقط می‌توانند به کاهش التهاب کمک کند و در صورت وجود مشکل زمینه‌ای، علت اصلی را درمان نمی‌کنند. همچنین پلاک یا جرم دندان را بهعنوان عامل بروز تجمع باکتری‌ها از بین نمی‌برند
درمان عفونت لثه در خانه در موارد زیر محدودیت‌هایی دارد:
- نمی‌تواند چرک و آبسه دندان را از بین ببرد. ممکن است نیاز به تخلیه، درمان ریشه یا کشیدن دندان باشد.
- برای بیماری پیشرفته لثه مناسب نیست. مثلا نمی‌تواند جلوی آسیب‌دیدن بافت‌ها و استخوان‌های نگهدارنده دندان را بگیرد.
- ممکن است درمان لازم را به تأخیر بیندازد و باعث شود عفونت به بافت‌های اطراف گسترش پیدا کند.
- تسکین درد محدود و موقتی به‌وجود می‌آورد. لزوما علت درد یا تورم را درمان نمی‌کنند.
- تحریک یا آسیب به بافت‌های دهان به‌دلیل استفاده از مخلوط‌های گیاهی مختلف روی لثه‌ها.
- نمی‌تواند جایگزین درمان تجویزی شود. برخی از عفونت‌ها حتما نیاز به آنتی‌بیوتیک یا سایر مداخلات بالینی دارند.
- عدم تشخیص دقیق بیماری به‌دلیل همپوشانی علائم التهاب لثه، پریودنتیت، آبسه لثه و آبسه ریشه دندان.
چه زمانی برای عفونت لثه باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
برای درمان عفونت لثه ممکن است به درمانی بیشتر از درست کردن خمیردندان و دهان‌شویه‌های خانگی ضدعفونت و ضدالتهاب نیاز باشد. مخصوصا اگر دچار خونریزی، حساسیت یا تورم لثه‌ها هستید، باید هرچه سریع‌تر به دندانپزشک مراجعه کنید.
درصورت مشاهده علائم زیر مراجعه به پزشک ضروری است:
- تورم شدید لثه یا ترشح چرکی
- درد شدید یا رو به افزایش
- تب و تورم صورت یا فک
- دشواری در باز کردن دهان
- مشکل در بلع یا تنفس
- آبسه دندان یا لثه حتی بدون نمای بیرونی
چگونه از عفونت و التهاب مجدد لثه جلوگیری کنیم؟
در بیشتر موارد، می‌توانید با رعایت منظم بهداشت دهان و دندان از عفونت لثه جلوگیری کنید. هرچند برخی افراد به‌دلیل ژنتیک یا شرایط سلامتی خاص بیشتر مستعد ابتلا به بیماری لثه هستند.
کارهایی که می‌توانیم برای پیشگیری از عفونت لثه انجام بدهیم:
- مسواک زدن مرتب و درست دندان‌های دو تا سه بار در روز.
- استفاده از نخ دندان برای تمیز کردن بین دندان‌ها.
- شستن دهان با دهانشویه ضد باکتری بعد از مسواک زدن.
- پرهیز از سیگار کشیدن و سایر دخانیات.
- مراجعه منظم به دندانپزشک برای جرم‌گیری و معاینات منظم دندان‌ها.
- رعایت رژیم غذایی سالم و عدم مصرف زیاد قند و شیرینی.
سخن پایانی
درمان عفونت لثه در خانه می‌تواند برای تسکین موقت علائم مفید باشد. مثلا شستن دهان با آب نمک یا استفاده از شوینده‌های طبیعی ساخته‌شده ازبا ترکیبات زردچوبه، سیر میخک معمولا در درمان خانگی عفونت لثه استفاده می‌شوند. برای آفت و برفک دهانی به‌دلیل عفونت لثه هم از رب انار استفاده می‌شود. البته درصورت وجود آبسه، چرک یا تورم، مراجعه به دندانپزشک ضروری است.
سوالات متداول
۱. برای عفونت لثه چی بخوریم؟
نوشیدن آب کافی و داشتن رژیم غذایی سالم به حفظ سلامت دهان کمک میکند؛ اما هیچ خوراکی به‌تنهایی عفونت لثه را درمان نمیکند. برای درمان علت اصلی، معاینه دندانپزشکی ضروری است.
۲. بهترین درمان عفونت لثه کودکان در خانه چیست؟
مسواک زدن ملایم با خمیردندان مناسب سن کودک و رعایت بهداشت دهان می‌تواند به کاهش تجمع پلاک کمک کند. اگر لثه کودک متورم، دردناک یا چرکی است، باید در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید و از مصرف خودسرانه دارو یا مواد گیاهی روی لثه خودداری کنید.
۳. آیا درمان عفونت لثه با عسل امکانپذیر است؟
خیر، شواهد بالینی کافی برای تأیید عسل معمولی بهعنوان درمان عفونت لثه وجود ندارد. استفاده مستقیم از عسل روی لثه توصیه نمیشود و نباید جایگزین درمان دندانپزشکی شود.
۴. برای درمان عفونت لثه بعد از کشیدن دندان چکار کنیم؟
پس از کشیدن دندان، دستورهای دندانپزشک را رعایت کنید و در ۲۴ ساعت اول از شست‌وشوی شدید دهان، تف کردن مکرر و استفاده از نی خودداری کنید. پس از ۲۴ ساعت، شست‌وشوی آرام با آبنمک ولرم ممکن است به حفظ بهداشت دهان کمک کند. در صورت افزایش درد یا تورم، تب یا ترشح چرکی، سریعاً با دندانپزشک تماس بگیرید.
۵. آیا آبنمک عفونت لثه را درمان میکند؟
آبنمک ولرم ممکن است به کاهش موقت ناراحتی و پاکیزگی دهان کمک کند، اما عفونت فعال یا آبسه را بهطور قطعی درمان نمیکند.
۶. علائم عفونت لثه چیست؟
قرمزی، تورم، خونریزی هنگام مسواک زدن، درد لثه، بوی بد دهان و ترشح چرک از علائم احتمالی هستند. تشخیص قطعی به معاینه دندانپزشک نیاز دارد.
۷. آیا عفونت لثه بدون آنتی‌بیوتیک درمان می‌شود؟
بسیاری از مشکلات لثه با کنترل پلاک و درمان‌های دندانپزشکی برطرف می‌شوند و لزوماً به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارند. در صورت وجود عفونت شدید یا گسترش‌یافته، دندانپزشک درباره نیاز به آنتی‌بیوتیک تصمیم می‌گیرد؛ مصرف خودسرانه آن توصیه نمیشود.
۸. چه زمانی عفونت لثه خطرناک است؟
در صورت تورم شدید لثه یا صورت، تب، درد فزاینده یا ترشح چرکی، باید سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید. دشواری در تنفس یا بلع، یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به دریافت فوری کمک پزشکی دارد.
