فیزیوتراپی ریه در منزل برای افراد مبتلا به بیماریهای تنفسی مثل COPD، برونشیت مزمن یا بهبود برخی عوارض ریوی پس از جراحی و بستری انجام میشود. فیزیوتراپیست یارا درمان برای تمرینهای تنفس عمیق، تنفس دیافراگمی، سرفه مؤثر و تخلیه ترشحات برای این بیماران آموزش دیده است. توانبخشی با این تمرینها به بهبود عملکرد ریهها، تسهیل تنفس و دفع ترشحات مجاری تنفسی کمک میکند.
هزینه فیزیوتراپی ریه در منزل 1405
هزینه فیزیوتراپی در منزل برای ریه بسته به نیاز به بیمار و وضعیت عملکرد تنفسی او متفاوت است. همچنین انجام خدماتی مثل تخلیه ترشحات یا فیزیوتراپی سایر انداممها هم روی مبلغ نهایی اثر میگذارد.
جدول زیر قیمت فیزیوتراپی ریه در منزل در هر جلسه را نشان میدهد.
| نوع خدمات | تعرفه 1405 |
| فیزیوتراپی تنفسی | از 1 میلیون و 300 هزار تومان |
| فیزیوتراپی تنفسی + فیزیوتراپی اندامی | 50 درصد تخفیف روی تنفسی |
همچنین هزینه ایاب و ذهاب نیرو به مناطق خارج از شهر کرج مثل برقان و کردان به این مبالغ اضافه میشود.
فیزیوتراپی ریه چیست؟
فیزیوتراپی ریه نوعی توانبخشی تنفسی برای بهبود تنفس، افزایش کارایی ریهها و کمک به خارج کردن ترشحات از مجاری تنفسی است. در این درمان از تمرینات تنفسی، تکنیکهای سرفه مؤثر، تخلیه ترشحات و تمرینات افزایش استقامت استفاده میشود. بیشتر این تمرینها هم روی کاهش تنگی نفس و بهبود توانایی انجام فعالیتهای روزمره تمرکز دارند.
فیزیوتراپی ریه چگونه انجام میشود؟
فیزیوتراپی ریه برای کاهش تنگی نفس و بهبود توانایی انجام فعالیتهای روزمره انجام میشود. مراحل توانبخشی هم با توجه به وضعیت تنفسی بیمار، نوع بیماری و میزان توانایی جسمی او تعیین میشود.

مراحل فیزیوتراپی ریه در منزل عبارتند از:
- ارزیابی وضعیت تنفسی، شدت تنگی نفس، الگوی تنفس، سرفه و میزان ترشحات ریوی بیمار.
- تنظیم وضعیت مناسب بدن (نشستن با تکیهگاه مناسب یا قرار گرفتن در حالت نیمهنشسته) برای تنقس راحتتر و تخلیه بهتر ترشحات از بخشهای مختلف ریه.
- انجام تمرینات تنفسی مثل تنفس دیافراگمی و تنفس با لبهای غنچهشده برای کنترل الگوی تنفس و کاهش احساس تنگی نفس.
- کمک به تخلیه ترشحات ریه با تکنیکهای تنفسی مخصوص، سرفه مؤثر و بازدمهای کنترلشده.
- انجام تمرینات حرکتی سبک مثل راه رفتن کوتاه یا فعالیتهای تدریجی برای افزایش تحمل فعالیت و کاهش ضعف جسمانی.
- استفاده از تجهیزات کمکتنفسی مثل دستگاه تمرین عضلات تنفسی یا ابزارهای کمک به خروج ترشحات در صورت نیاز.
- بررسی وضعیت تنفس، میزان خستگی، تحمل تمرینها و سطح اکسیژن خون بیمار در پایان هر جلسه.
برای ارزیابی تخصصیتر سطح اکسیژن خون و توانایی بیمار برای انجام فعالیتهای بدنی مخصوصا برای بیماران بدحال از خدمات ویزیت متخصص ریه در منزل هم استفاده کنید.
تعداد جلسات فیزیوتراپی ریه در منزل
تعداد جلسات فیزیوتراپی ریه برای همه بیماران یکسان نیست و به نوع بیماری، شدت مشکلات تنفسی، میزان ترشحات و سرعت بهبود بیمار بستگی دارد.
معمولا تعداد جلسات فیزیوتراپی تنفسی برای بیماران مختلف بهشکل زیر است:
- پس از جراحی و برای بهبود تنفس: چند جلسه تا حدود ۱–۲ هفته.
- عفونتهای تنفسی همراه با ضعف یا ترشحات باقیمانده: چند جلسه تا چند هفته.
- بیماریهای مزمن مانند COPD: برنامه منظم چند هفتهای مثلا حدود ۶–۸ هفته یا بیشتر.
- پس از بستری طولانی یا بیماری شدید تنفسی: چند هفته توانبخشی منظم.
- ضعف عضلات تنفسی یا کاهش تحمل فعالیت: برنامه تمرینی چند هفتهای همراه با ارزیابی مجدد.
این بازهها تقریبیاند و تعداد دقیق و فاصله جلسات باید با توجه به وضعیت بیمار و نظر پزشک یا فیزیوتراپیست تعیین شود.
دستگاه فیزیوتراپی ریه خانگی
برای انجام فیزیوتراپی تنفسی و کمک به بالا بردن عملکرد ریه معمولا از دستگاهها و تجهیزات مختلفی استفاده میشود. همچنین برای کمک به تخلیه ترشحات هم به تجهیزات تخصصی نیاز است.
| نام تجهیزات | کاربرد | مناسب برای |
| اسپیرومتر تشویقی | کمک به انجام دم عمیق و کنترلشده برای کنترل حجم هوای ورودی به ریه | برخی بیماران پس از جراحی، بهویژه جراحی شکم یا قفسه سینه |
| دستگاه PEP | ایجاد مقاومت هنگام بازدم و باز نگهداشتن راههای هوایی و جابهجایی ترشحات | برونشکتازی، فیبروز کیستیک و برخی بیماران مبتلا به COPD |
| دستگاه OPEP | ایجاد فشار و نوسان هنگام بازدم/ انتقال ترشحات به راههای هوایی بزرگتر | برونشکتازی، فیبروز کیستیک و برخی بیماریهای ریوی |
| دستگاه IMT | ایجاد مقاومت هنگام دم و کمک به افزایش قدرت و استقامت عضلات تنفسی | بیماران COPD و مبتلا به ضعف عضلات تنفسی |
| دستگاه کمکی سرفه | ایجاد فشار مثبت و سپس فشار منفی برای کمک به خروج هوا و ترشحات از ریه | دیستروفی عضلانی و آسیبهای عصبی مؤثر بر عضلات تنفسی |
| دستگاه پاکسازی | وارد کردن ارتعاشات کنترلشده به قفسه سینه با جلیقه مخصوص | بیماران فیبروز کیستیک و برونشکتازی |
| دستگاه تهویه غیرتهاجمی | ایجاد فشار مثبت از طریق ماسک و کمک به تنفس راحتتر/ دفع دیاکسیدکربن | بیماران مبتلا به نارسایی تنفسی یا بیماریهای عصبیعضلانی |
همه این دستگاهها برای استفاده عمومی یا خودسرانه مناسب نیستند. انتخاب وسیله باید با توجه به نوع بیماری، قدرت سرفه، میزان ترشحات و وضعیت اکسیژن بیمار باشد.
برای انجام تکنیکهای تخصصی پاکسازی راههای هوایی میتوانید درخواست اجاره دستگاه ساکشن هم از یارا درمان داشته باشید.
گیرندگان خدمات فیزیوتراپی ریه در منزل چه کسانی هستند؟
فیزیوتراپی تنفسی برای افرادی مناسب است که به دلیل بیماریهای تنفسی، جراحی یا ضعف جسمانی، در تنفس، دفع ترشحات یا انجام فعالیتهای روزمره مشکل دارند.
وبسایت activeplus هم میگوید هدف اصلی فیزیوتراپی تنفسی بهبود کارایی تنفس، افزایش باز شدن ریهها، پاکسازی مجاری هوایی، آرام کردن سیستم عصبی و تقویت عضلات تنفسی است.
The main goals of respiratory physiotherapy are to improve breathing efficiency, enhance lung expansion, clear airways, calm the nervous system and strengthen respiratory muscles.
اصلیترین گروههای نیازمند به فیزیوتراپی ریه در منزل:
- بیماران مبتلا به بیماری انسدادی مزمن ریه (COPD) که دچار تنگی نفس، سرفه مزمن و کاهش تحمل فعالیتهای روزمره هستند.
- بیماران مبتلا به برونشیت مزمن و برونشکتازی که ترشحات فراوان یا سرفههای مداوم دارند.
- برخی بیماران پس از جراحیهای قفسه سینه، شکم یا سایر جراحیهای بزرگ که بهدلیل درد، کمتحرکی یا تنفس سطحی درگیر عوارض ریوی میشوند.
- سالمندان با ضعف تنفسی و کاهش تحرک که نیاز به تمرینات تنفسی و توانبخشی تدریجی ریه دارند.
- بیمارانی که پس از عفونتهای تنفسی شدید مثل ذاتالریه، همچنان دچار ضعف جسمانی، تنگی نفس هنگام فعالیت یا کاهش استقامت هستند.
- بیماران مبتلا به بیماریهای عصبی و عضلانی مانند دیستروفیهای عضلانی یا بیماریهای عصبی خاص که قدرت عضلات تنفسی کافی و توانایی سرفه کردن ندارند.
- بیماران بستریشده در ICU یا پس از بستری طولانی که بهدلیل بیتحرکی یا استفاده از دستگاه تنفس مصنوعی دچار ضعف عضلانی و کاهش توان تنفسی شدهاند.
- بیماران مبتلا به بیماریهای بینابینی ریه مثل فیبروز ریوی که هنگام فعالیت دچار تنگی نفس و خستگی میشوند.
- افرادی که به دلیل ضعف عضلات، اختلالات عصبی یا برخی بیماریهای ریوی نمیتوانند ترشحات را بهخوبی خارج کنند.
- بیماران نیازمند اکسیژندرمانی یا حمایت تنفسی در منزل
فواید فیزیوتراپی ریه در منزل
فیزیوتراپی ریه میتواند برای بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن تنفسی، افرادی که پس از جراحی دچار مشکلات تنفسی شدهاند و برخی بیماران پس از بستری مفید باشد.
مهمترین فواید فیزیوتراپی تنفسی در منزل:
- بهبود الگوی تنفس و کاهش احساس نفستنگی هنگام فعالیت با تمرینات تنفسی مختلف در خانه.
- کمک به دفع ترشحات با تکنیکهای مخصوص برای جابهجایی و خارج کردن مخاط از مجاری تنفسی بدون نیاز به بردن بیمار تا بیمارستان.
- افزایش تحمل فعالیتهای روزمره (راه رفتن، لباس پوشیدن و جابهجایی) با برنامه تمرینات اختصاصی به توجه به سبک زندگی و نیازهای بیمار در محیط واقعی خانه.
- کاهش عوارض ناشی از کمتحرکی پس از جراحی یا بستری طولانی با ترکیب تمرینات تنفسی و تحرک در دوره نقاهت.
- کنترل بهتر علائم تنفسی و افزایش توانایی انجام کارهای روزمره برای بهبود کیفیت زندگی بیمار.
- دسترسی به فیزبوتراپی تخصصی تنفسی برای سالمندان، بیماران کمتوان و دارای مشکل حرکتی بدون نیاز به رفتن به مراکز درمانی.
- آموزش مراقبتهای تنفسی ازجمله روش صحیح تنفس، تکنیکهای دفع ترشحات و تمرینات خانگی به به بیمار و خانواده او.

عوارض فیزیوتراپی ریه در منزل
اگر تمرینهای فیزیوتراپی تنفسی باتوجه به شرایط بیمار و توانایی ریه او باشد، معمولا مشکل خاصی هم ایجاد نمیکند. البته گاهی میتواند باعث یکسری عوارض محدود و موقت شود.
شایعترین عوارض فیزیوتراپی ریه در منزل:
- خستگی و ضعف موقت بعد از تمرینات مخصوصا در بیماران کمتوان یا بیماریهای مزمن.
- سرگیجه و احساس سبکی سر بهدلیل تنفسهای عمیق یا سریع و مکرر.
- افزایش موقت سرفه یا شدیدتر شدن سرفهها بعد از انجام تمرینهای تخلیه ترشحات.
- درد عضلات قفسه سینه، شکم یا شانه بهدلیل تمرینات حرکتی و دستی یا سرفههای مکرر.
- افت سطح اکسیژن خون در برخی بیماران مبتلا به بیماریهای شدید ریوی.
- افزایش تشدید تنگی نفس بعد از تمرین بیش از حد یا انتخاب روش نامناسب.
- آسیبدیدگی در روشهای دستی بهدلیل فشار یا ضربههای نامناسب روی قفسه سینه.
این عوارض در سالمندان، افراد مبتلا به پوکی استخوان یا بیماران تازه جراحیشده بیشتر دیده میشوند.
همچنین هرگونه تنگی نفس شدید یا ناگهانی، درد قفسه سینه، کبودی لبها، غش یا افت قابلتوجه اکسیژن خون باید به پزشک اطلاع داده شود.
حرکات فیزیوتراپی تنفسی در منزل
تمرینهای فیزیوتراپی تنفسی مختلفی برای بهبود الگوی تنفس، کنترل تنگی نفس، افزایش تحمل فعالیت و کمک به دفع ترشحات ریه وجود دارد.

پرکاربردترین تمرینات و حرکات برای فیزیوتراپی ریه در منزل:
تنفس دیافراگمی (شکمی)
بیمار به پشت دراز میکشد یا روی صندلی مینشیند. یک دست را روی شکم و دست دیگر را روی قفسه سینه میگذارد. حالا آرام از طریق بینی نفس میکشد تا شکم بالا بیاید و سپس هوا را آرام بیرون میدهد.
تنفس با لبهای غنچهشده
این تمرین به کنترل تنگی نفس کمک میکند. بیمار از طریق بینی بهآرامی هوا را داخل میکشد و سپس با لبهای جمعشده مثل حالت سوت زدن، هوا را آهسته بیرون میدهد. بازدم باید طولانیتر از دم باشد.
تنفس عمیق و کنترلشده
بیمار در وضعیت راحت مینشیند و شانهها را شل میکند. سپس از طریق بینی یک دم آرام و نسبتاً عمیق میگیرد. حالا باید هوا را بدون حبس طولانی نفس و فشار از دهان بیرون بدهد.
تمرین انبساط قفسه سینه
این تمرین باعث بهبود حرکت قفسه سینه میشود. بیمار در وضعیت نشسته یا نیمهنشسته قرار میگیرد و باید هنگام دم آرام، قفسه سینه را بهآرامی باز کند. در ادامه با یک بازدم کنترلشده عضلات را شل میکند.
سرفه مؤثر برای دفع ترشحات
بیمار در وضعیت نشسته قرار میگیرد، یک دم نسبتاً عمیق میگیرد. سپس بعد از یک مکث کوتاه باید با بازدم قوی و کنترلشده سرفه کند تا ترشحات جابهجا شوند.
تکنیک بازدم اجباری یا هافکاف (Huff Cough)
بیمار پس از یک دم متوسط، دهان را باز نگه میدارد و هوا را با صدایی شبیه گفتن «ها» بیرون میدهد. انگار میخواهد روی شیشه ماشین تا اتاق بخار بهوجود بیاورد.
تنفس همراه با حرکت دستها
این تمرین تنفس را با حرکت هماهنگ کرده و میتواند به تحرک ملایم قفسه سینه کمک کند. بیمار در حالت نشسته، در زمان دم آرام دستها را بهآرامی بالا برده و با بازدم آنها را پایین میآورد.
تمرین تنفس با اسپیرومتر تشویقی
بیمار پس از بازدم عادی، دهانه وسیله را در دهان قرار میدهد و بهآرامی و عمیق از آن دم میگیرد. وقتی نشانگر دستگاه بالا رفت، دهانه را خارج میکند و بهطور عادی نفس میکشد.
تنفس چرخهای فعال (ACBT)
این روش سه بخش دارد: تنفس آرام، چند دم عمیق برای باز شدن قفسه سینه و سپس بازدم هاف برای جابهجایی ترشحات. این چرخه با توجه به وضعیت بیمار و نظر فیزیوتراپیست چندین نوبت تکرار میشود.
تمرین تنفس همراه با راه رفتن
با اجازه پزشک بیمار مسافت کوتاهی راه میرود و در حین قدم زدن نحوه تنفس را با سرعت حرکت هماهنگ میکند. مثلا همزمان با چند قدم دم میگیرد و سپس با بازدم آرام ادامه میدهد.
مراقبت های لازم قبل و بعد از انجام فیزیوتراپی ریه در منزل
فیزیوتراپی تنفسی و کمک به خارج کردن ترشحات باید حتما توسط متخصص آموزشدیده انجام شود. مخصوصا برای تمرینهای نفسگیری و تقوبت ریه بعد از جراحی باید حواستان به نکات ایمنی باشد.
جدول زیر مراقبتهای ضروری قبل و بعد از فیزیوتراپی ریه در منزل را نشان میدهد.
| قبل از فیزیوتراپی | بعد از فیزیوتراپی |
| بررسی علائم تنفسی، میزان تنگی نفس و تغییرات اخیر وضعیت بیمار | ارزیابی وضعیت تنفس، میزان خستگی و در صورت نیاز سطح اکسیژن خون |
| مصرف داروهای تنفسی و سایر داروهای تجویزشده طبق دستور پزشک | ادامه مصرف داروها مخصوصا اسپریهای تنفسی طبق برنامه تجویزشده |
| نخوردن غذای سنگین و حجیم برای جلوگیری از ناراحتی و تهوع در حین تمرین | استراحت کافی/ پرهیز ار فعالیت سنگین و خستهکننده |
| آمادهسازی اتاق تهویه دور از دود و مواد محرک با فضای کافی برای نشستن و دراز کشیدن | نوشیدن مایعات و آب کافی مخصوصا در جلسیات دفع ترشحات |
| پوشیدن لباس راحت و گشاد بپوشید برای آزادی عمل خوب حرکت قفسه سینه و انجام تمرینات | انجام تمرینهای آموزشداده شده بین جلسات مطابق با دستورالعمل درمانگر |
| آماده کردن تجهیزات مثل اسپیرومتر تشویقی، دستگاه کمک به دفع ترشحات یا اکسیژنساز | تمیز کردن وسایل و تجهیزات تنفسی استفاده شده طبق دستور سازنده |
| اطلاع تب جدید، تشدید سرفه، تنگی نفس بیشتر یا افت اکسیژن به درمانگر | توجه به تشدید تنگی نفس، سرگیجه مداوم، درد قفسه سینه یا مشاهده خون در خلط |
بیماران مبتلا به بیماریهای شدید ریوی یا افرادی که اکسیژن دریافت میکنند، باید حتما برنامه تمرینی خود را طبق دستور پزشک و درمانگر دنبال کنند.
سوالات متداول
۱. فیزیوتراپی ریه در منزل برای چه بیمارانی مناسب است؟
این خدمات برای بیماران مبتلا به COPD، برونشیت مزمن، برونشکتازی، افراد دارای ترشحات ریوی و بیمارانی که پس از جراحی یا بستری طولانی دچار ضعف تنفسی شدهاند، قابل استفاده است.
۲. هزینه فیزیوتراپی ریه در منزل چقدر است؟
طبق تعرفه سال ۱۴۰۵ یارا درمان، هزینه هر جلسه فیزیوتراپی تنفسی از ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان شروع میشود. در صورت انجام فیزیوتراپی اندامی همزمان، تخفیف ۵۰ درصدی روی هزینه بخش تنفسی در نظر گرفته شده است.
۳. فیزیوتراپی ریه در منزل چگونه انجام میشود؟
ابتدا وضعیت تنفس، شدت تنگی نفس و میزان ترشحات بیمار ارزیابی میشود. سپس با توجه به شرایط او، تمرینهایی مانند تنفس دیافراگمی، تنفس با لبهای غنچهشده، سرفه مؤثر و تمرینهای حرکتی سبک انجام میگیرد.
۴. فیزیوتراپی ریه در منزل چند جلسه طول میکشد؟
تعداد جلسات به نوع بیماری و شدت مشکلات تنفسی بستگی دارد. برای برخی بیماران پس از جراحی چند جلسه تا یک یا دو هفته کافی است؛ اما در بیماریهای مزمن مانند COPD ممکن است برنامه توانبخشی شش تا هشت هفته یا بیشتر ادامه پیدا کند.
۵. آیا فیزیوتراپی ریه به تخلیه خلط و ترشحات کمک میکند؟
بله، تکنیکهایی مانند سرفه مؤثر، بازدم کنترلشده و تمرینهای تخصصی تنفسی میتوانند به جابهجایی و خروج ترشحات از مجاری تنفسی کمک کنند. روش مناسب باید بر اساس وضعیت بیمار انتخاب شود.
۶. برای فیزیوتراپی ریه در منزل از چه دستگاههایی استفاده میشود؟
بسته به نیاز بیمار ممکن است از اسپیرومتر تشویقی، دستگاههای PEP و OPEP، دستگاه تمرین عضلات تنفسی یا تجهیزات کمک به دفع ترشحات استفاده شود. انتخاب دستگاه باید توسط متخصص و متناسب با وضعیت تنفسی بیمار انجام شود.
7. آیا تمرینهای فیزیوتراپی ریه را میتوان در خانه انجام داد؟
بعضی تمرینهای ساده، مانند تنفس دیافراگمی و تنفس با لبهای غنچهشده، پس از آموزش متخصص در خانه قابل انجام هستند. با این حال، تمرینها و تکنیکهای تخلیه ترشحات باید متناسب با بیماری و توانایی بیمار انتخاب شوند.
8. چه زمانی فیزیوتراپی ریه در منزل کافی نیست؟
اگر بیمار دچار تنگی نفس شدید یا ناگهانی، درد قفسه سینه، کبودی لبها، غش یا افت قابلتوجه اکسیژن خون شود، نباید به فیزیوتراپی در منزل اکتفا کرد و لازم است فوراً توسط پزشک متخصص معاینه شود.