فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل مجموعهای از تمرینها و تکنیکهای تمرینی برای بهبود حرکت، قدرت عضلات، تعادل و توانایی انجام فعالیتهای روزمره است. یعنی کارشناس فیزیوتراپی متخصص با تمرکز روی اندامهای درگیر مثل دست، بازو، پا و شانه بهبود مشکلات ضعف یا فلج یکطرفه بدن، سفتی عضلات و اختلال در راه رفتن کمک میکند.
قیمت فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل 1405
معمولا هزینه فیزیوتراپی در منزل برای سکته مغزی براساس تعداد اندامهای درگیر و نوع مشکلات بیمار تعیین میشود. روشهای تمرینی و درمانی تجویزی هم میتواند روی هزینه اثر بگذارد.
جدول زیر قیمت فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل در هر جلسه را برای اندامهای مختلف نشان میدهد.
| نوع خدمات | تعرفه 1405 |
| فیزیوتراپی تک اندام | از 1 میلیون و 500 هزار تومان |
| فیزیوتراپی دو اندام | از 2 میلیون تومان |
| فیزیوتراپی سه و چهار اندام | از 3 میلیون و 200 هزار تومان |
| فیزیوتراپی تنفسی | از 1 میلیون و 300 هزار تومان |
| فیزیوتراپی تنفسی + فیزیوتراپی اندامی | 50 درصد تخفیف روی تنفسی |
| درای نیدلینگ جداگانه | 2 میلیون تومان |
| درای نیدلینگ همراه با فیزیوتراپی | 500 هزار تومان |
همچنین اعزام نیرو به مناطق خارج از شهر هم شامل هزینه ایاب و ذهاب جدا از هزینههای جلسه درمانی خواهد بود.
فیزیوتراپی سکته مغزی چگونه است؟
تیم یارا درمان برای فیزیوتراپی سکته مغزی در خانه براساس اندام درگیر و نوع و میزان آسیب، از تکنیکها و روشهای مختلفی استفاده میکند.
معمولا مراحل انجام فیزیوتراپی سکته مغزی بهشکل زیر است:
- ارزیابی اولیه بیمار و بررسی قدرت عضلات، دامنه حرکتی مفاصل، تعادل، وضعیت راه رفتن و میزان توانایی بیمار در انجام فعالیتهای روزمره توسط فیزیوتراپیست.
- تنظیم برنامه درمانی براساس شرایط بیمار
- انجام تمرینات دامنه حرکتی و کششی برای جلوگیری از خشکی مفاصل و کوتاهی عضلات، حرکات فعال یا غیرفعال برای اندامهای درگیر.
- انجام تمرینهای تدریجی برای تقویت عضلات ضعیف و بهبود کنترل حرکات با تمرکز روی دست، بازو، شانه، لگن و پا
- تمرین کردن تعادل و نشستن با بیمار برای بهبود عملکرد اندامها و کنترل بیشتر روی بدن در هنگام نشستن، تغییر وضعیت و ایستادن.
- تمرین راه رفتن و جابهجایی برای بهبود نحوه ایستادن، انتقال از تخت به صندلی و راه رفتن.
- آموزش استفاده از وسایل کمکی مانند واکر یا عصا در صورت نیاز.
- انجام تمرین حرکات دست و بازو برای انجام کارهای مثل گرفتن، رها کردن و جابهجا کردن اشیا.
بیماران دچار ضعف عضلات تنفسی، مشکل در سرفه یا دفع ترشحات، تمرینها و تکنیکهای تنفسی هم در برنامه توانبخشی خواهند داشت.
برای ارزیابی عملکرد مغز و پیشرفت روند درمان میتوانید نوار مغز در منزل هم بگیرید تا یک فیزیوتراپیست یک برنامه توانبخشی دقیق برای بیمار آماده کند.
تعداد جلسات فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل
تعداد جلسات فیزیوتراپی برای سکته مغزی عدد ثابتی نیست و ممکن است از چند هفته تا چند ماه یا بیشتر ادامه داشته باشد. تعداد جلسات و طول دوره درمانی باید پس از ارزیابی فیزیوتراپیست تعیین شود.
معمولا در مراحل اولیه توانبخشی معمولا فیزیوتراپی چند جلسه ۳۰ تا ۴۵ دقیقهای در هفته انجام میشود. سپس با توجه به میزان پیشرفت بیمار، تعداد جلسات کمتر میشود یا برنامه درمانی تغییر میکند.
کاربرد فیزیوتراپی برای سکته مغزی
فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل معمولا برای کمک به بهبود عضلات فلجشده بهدلیل آسیب مغزی و تقویت عضلات دست و پا استفاده میشود.

وبسایت neurologyassociates هم تاکید میکند درمانهای توانبخشی پس از سکته مغزی، پلی میانِ زنده ماندن پس از سکته و بهبودیِ واقعی از بیماری محسوب میشوند.
Therapies for stroke rehabilitation represent the bridge between surviving a stroke and truly recovering from one.
اصلیترین کاربردها فیزیوتراپی برای سکته مغزی عبارتند از:
- بهبود قدرت و حرکت عضلات با تمرینهای تقویتی و حرکتی روی عضلات ضعیف (دست، بازو و پا) برای تقویت کنترل حرکتی.
- بهبود تعادل و کنترل بدن (انتقال وزن) در زمان نشستن، ایستادن برای کاهش خطر زمینخوردن.
- بهبود حفظ تعادل در ایستادن و قدم برداشتن و نحوه استفاده درست از واکر، عصا یا سایر وسایل کمکی.
- کمک به کاهش خشکی مفاصل و کوتاهی عضلات برای حفظ انعطافپذیری اندامهای درگیر.
- بهبود عملکرد دست و بازو برای افزایش توانایی بیمار در انجام فعالیتهای روزمره.
- بهبود استقلال در فعالیتهای روزمره مثل نشستن و برخاستن، لباس پوشیدن یا جابهجایی از تخت به صندلی.
- تقویت عضلات تنفسی برای بهبود مشکلات تنفسی مثل سرفه ضعیف یا مشکل در دفع ترشحات.
دستگاه فیزیوتراپی سکته مغزی خانگی
دستگاهها و تجهیزات مورد استفاده در جلسات فیزیوتراپی برای هر بیمار بسته به شدت سکته، میزان ضعف یا فلج و مرحله توانبخشی و پیشرفت فرد فرق میکند.
بهطور کلی از دستگاههای زیر برای تمرینات فیزبوتراپی سکته مغزی استفاده میشود:
- دوچرخه ثابت یا پدالزن دست و پا: برای تمرین حرکتی اندامها و کمک به افزایش دامنه حرکت و استقامت، مخصوصا در مراحل اولیه توانبخشی کاربرد دارد.
- تردمیل توانبخشی پرتابل: برای تمرین راه رفتن و افزایش قدرت و تعادل پاها استفاده میشود. بهتر است با نظر فیزیوتراپیست و با کمک سیستم حمایت از وزن بدن انجام شود.
- دستگاه تحریک الکتریکی عضلات: در بهبود ضعف عضلات دست یا پا و برخی اختلالات حرکتی کاربرد دارد. با ارسال جریان الکتریکی کنترلشده، باعث تقویت انقباض عضلانی میشود.
- دستگاه CPM: مفصل را آهسته و کنترلشده حرکت میدهد و به حفظ دامنه حرکتی مفاصل در برخی بیماران کمک میکند.
- دستگاههای تمرین دست و انگشت: انواع گیره، توپ، فنر و تجهیزات رباتیک یا موتوری هستند که برای تمرین گرفتن، باز و بسته کردن انگشتان و بهبود عملکرد دست استفاده میشوند.
- تجهیزات تعادل و ایستادن: تخته تعادل، میلههای موازی و استپ تمرینی که برای کمک به انتقال وزن، ایستادن و کنترل حرکات پاها استفاده میشوند.
- کشهای مقاومتی و وزنههای سبک: از پرکاربردترین تجهیزات خانگی برای تقویت تدریجی عضلات دست و پا در بیماران سکته مغزی هستند.
نکته: بسیاری از تمرینهای فیزیوتراپی سکته مغزی اصلا نیازی به دستگاه ندارند.
همچنین برای کمک به سرعت پیشرفت بیمار و کاهش دردهای احتمالی میتوانید از خدمات ماساژ در منزل هم استفاده کنید.
فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل برای کدام اندام ها انجام می شود؟
سکته مغزی میتواند روی اندامهای مختلفی از بدن اثر بگذارد. منتها بیشتر عضلات دست و پا یا بازو یا عضلات تنفسی دچار میشوند و توانایی حرکت و انجام کارهای رومزه را از بیمار میگیرند.
برنامه توانبحشی در فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل هم بیشتر شامل تمرینات اندامهای زیر است:
- دست و انگشتان برای بهبود قدرت، دامنه حرکتی و هماهنگی دستها.
- بازو و شانه برای کاهش خشکی عضلات و جلوگیری از محدود شدن حرکت شانه بهدلیل بیتحرکی.
- پا و زانو برای برای کمک به ایستادن و راه رفتن و جلوگیری از کوتاهی و سفتی عضلات.
- مچ پا و انگشتان پا برای بهبود قدم برداشتن و راه رفتن و کاهش خطر زمینخوردن.
- لگن و عضلات مرکزی بدن برای کمک به حفظ تعادل و کنترل بهتر انتقال وزن در نشستن، ایستادن و راه رفتن.
- عضلات تنفسی و قفسه سینه (در صورت نیاز).
گرفتن نوار عصب و عضله در منزل میتواند به کارشناس فیزیوتراپی کمک کند تا اندامهای نیاز به توانبخشی را بهتر و دقیقتر ارزیابی کند.
فواید فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل
مراجعه به مراکز درمانی و کلینیکهای فیزیوتراپی برای بیمارانی که سکته مغزی کردهاند و احتمالا مشکل در جابهجایی و محدودیت حرکتی دارند واقعا سخت است. بهترین راه حل استفاده از کمک یک نیروی آموزشدیده برای انجام تمرینها در خانه است.

تمرینهای فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل هم فواید زیر را برای بیمار دارند:
- بهبود قدرت و حرکت اندامها با تمرینهای هدفمند برای تقویت عضلات ضعیف و بهبود کنترل حرکتی. دست، بازو و پا
- بهبود تعادل و راه رفتن با تمرینهای ایستادن و کنترل انتقال وزن در زمان راه رفتن.
- کاهش خشکی و سفتی عضلات با حرکات کششی و تمرینهای دامنه حرکتی برای حفظ انعطافپذیری مفاصل و جلوگیری از محدود شدن حرکت اندامهای درگیر.
- افزایش استقلال بیمار با تمرین فعالیتهایی مانند نشستن و برخاستن، جابهجایی و بهبود وضعیت بیمار در استفاده از دستها.
- انجام تمرینها در در محیط واقعی زندگی بیمار و آموزش اختصاصی برای نحوه جابهجایی و انجام فعالیتهای روزمره در محیط زندگی بیمار.
- ادامه منظم توانبخشی بدون نیاز به رفتوآمد برای مراجعه به مراکز درمانی.
عوارض فیزیوتراپی سکته مغزی
فیزیوتراپی یک روش درمانی بیخطر است که به بهبود عملکرد اندامهای آسیبدیده در سکته مغزی کمک میکند. منتها اگر تمرینها بیش از توان بیمار باشد یا بدون ارزیابی مناسب انجام شوند، میتواند عوارض موقتی ایجاد کنند:
- خستگی و ضعف بعد از تمرین و در پایان جلسه.
- درد عضلانی یا مفصلی مخصوصا در شروع تمرینهای جدید یا افزایش شدت تمرین.
- افزایش موقت سفتی عضلات بهدلیل فعالیت زیاد یا تمرین نامناسب.
- سرگیجه یا احساس عدم تعادل هنگام تمرینهای ایستادن و راه رفتن.
- خطر زمینخوردن مخصوصا درصورت ضعف، اختلال تعادل یا مشکل در هماهنگی حرکتی.
- افزایش موقت ضربان قلب یا تنگی نفس
حرکات فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل
نوع حرکات و شدت تمرینها باید باتوجه به وضعیت بیمار و نظر فیزیوتراپیست تعیین شود. در مراحل اولیه توابخشی هم تمرینها بهتر است با کمک همراه انجام شوند.

مهمترین حرکات فیزیوتراپی سکته مغزی:
خم و راست کردن زانو
این حرکت به حفظ دامنه حرکتی و تقویت عضلات پا کمک میکند. بیمار به پشت دراز میکشد و زانو را بهآرامی خم کرده و کف پا به سمت بدن نزدیک میکند. سپس پا را دوباره صاف میکند.
بالا آوردن پا
بیمار در حالت درازکش یک پا را با زانوی صاف کمی از سطح تخت بالا میآورد و بعد آرام پایین میگذارد. بیمارانی که ضعف شدید دارند میتوانند این حرکت را با کمک همراه انجام بدهند.
باز و بسته کردن مچ پا
بیمار در حالت نشسته یا درازکش، پنجه پا را به سمت خود میکشد و سپس به سمت جلو فشار میدهد. این حرکت به حفظ دامنه حرکتی مچ پا و راه رفتن دوباره مچ کمک میکند.
باز و بسته کردن انگشتان دست
این تمرین برای بهبود حرکت و کنترل دست و انگشتان انجام میشود. بیمار دستش را تا حد توان باز میکند و انگشتانش را صاف میکند و بعد خیلی آرام دستش را میبندد.
بالا آوردن و پایین آوردن دست
بیمار در حالت نشسته یا درازکشبیمار دستش را بهآرامی به سمت بالا میبرد و دوباره پایین میآورد. در صورت ضعف یا محدودیت حرکت بیمار میتواند از دست سالم یا همراه کمک بگیرد.
تمرین گرفتن و رها کردن اشیا
بیمار اشیای سبک و نسبتاً بزرگ مانند توپ نرم یا حوله را با دست میگیرد و رها میکند. این تمرین باعث بهبود قدرت، هماهنگی و عملکرد کاربردی دست میشود.
تمرین انتقال وزن در حالت نشسته
بیمار روی صندلی مینشیند و بهآرامی وزن بدن را بدون از دست دادن تعادل، به سمت راست و چپ منتقل میکند. این تمرین به بهبود کنترل تنه و تعادل کمک میکند.
نشستن و برخاستن از صندلی
این حرکت عضلات پا را تقویت و توانایی جابهجایی را بهتر میکند.ب یمار با تمام قدرت از صندلی بلند میشود و دوباره بهآرامی مینشیند. همراه یا فیزیوتراپیست هم میتواند به بیمار برای ایستادن کمک کند.
تمرین راه رفتن
بیمار با کمک فیزیوتراپیست یا وسیله کمکی مناسب، قدمهای کوتاه و کنترلشده برمیدارد. تمرکز این تمرین روی حفظ تعادل، قرارگیری صحیح پا و هماهنگی حرکات است.
کشش عضلات اندام درگیر
عضلات دست یا پا بهآرامی تا محدوده قابلتحمل کشیده و برای چند ثانیه در همان وضعیت نگه داشته میشوند. این تمرین به حفظ انعطافپذیری و کاهش خشکی مفاصل کمک میکند.
مراقبت های لازم قبل و بعد از انجام فیزیوتراپی سکته مغزی در منزل
فیزیوتراپی برای سکته مغزی نیاز به ارزیابیهای دقیق از اندامهای درگیر و میزان آسیب برای برنامهریزی توانبخشی دارد. بعد از هر جلسه تمرین هم بیمار باید یکسری نکات را رعایت بکند.
در جدول زیر مراقبتهای لازم برای قبل و بعد از فیزیوتراپی سکته مغزی در خانه را میبینید.
| قبل از فیزیوتراپی | بعد از فیزیوتراپی |
| ارزیابی وضعیت بیمار از نظر میزان هوشیاری، درد، ضعف و توانایی حرکتی | استراحت کوتاه بعد از تمرین و خودداری از فعالیت سنگین |
| پوشیدن لباس راحت و آزاد و کفش مناسب برای حرکت آزادانه و امن اندامها | نوشیدن آب کافی و مصرف مایعات |
| آمادهسازی محیط با خلوت کردن مسیر رفتوآمد و برداشتن فرشهای لغزنده، سیم یا وسایل | توجه به درد شدید، سرگیجه یا ضعف غیرعادی |
| خوردن یک وعده غذایی سبک و مقوی/ مصرف دقیق داروها طبق تجویز پزشک | انجام تمرینهای تجویزشده در برنامه فیزیوتراپیست بین جلسات |
| آماده کردن وسایل کمکی مثل واکر و عصا | بررسی میزان درد، تورم، سفتی عضلات و دامنه حرکتی اندامهای درگیر |
| حضور همراه در جلسه برای جلوگیری از زمین خوردن و کمک به جابهجایی بیمار | ثبت دقیق تغییرات حرکتی، میزان خستگی و مشکلات ایجادشده در هر جلسه |
سوالات متداول
چه حرکات فیزیوتراپی برای افراد سکته مغزی مناسب است؟
حرکاتی مانند خم و راست کردن زانو، بالا آوردن پا، باز و بسته کردن مچ پا و انگشتان، تمرین گرفتن اشیا، انتقال وزن، نشستن و برخاستن و تمرین راه رفتن مناسب هستند.
برای سکته مغزی چند جلسه فیزیوتراپی لازم است؟
تعداد جلسات ثابت نیست و با توجه به میزان آسیب و پیشرفت بیمار تعیین میشود؛ دوره توانبخشی ممکن است چند هفته تا چند ماه یا بیشتر ادامه داشته باشد.
آیا جلسات فیزیوتراپی باید پشت سر هم باشد؟
خیر، تعداد و فاصله جلسات باید براساس وضعیت بیمار و نظر فیزیوتراپیست تعیین شود. در مراحل اولیه معمولاً چند جلسه در هفته انجام میشود و با پیشرفت بیمار برنامه تغییر میکند.
فیزیوتراپی چه تأثیری بر سکته مغزی دارد؟
فیزیوتراپی به بهبود قدرت و حرکت عضلات، تعادل، راه رفتن، کاهش خشکی مفاصل و افزایش استقلال بیمار در فعالیتهای روزمره کمک میکند.